De watermolenbiotoop

Biotoop

In een beek moet water stromen. In de eeuwen voor de onze was dat om watermolens te kunnen laten draaien. Een biotoop van een watermolen is het gebied stroomopwaarts in en rond de toeleidende beek. Daarin moeten geen dingen worden gedaan of nagelaten die ervoor zorgen dat er in de beek onvoldoende water stroomt.

Hoe groot is de (watermolen-)biotoop van onze beken eigenlijk ?

Toen molendeskundigen mij daarnaar vroegen weidde ik als vanzelf uit en betrok de gehele Veluwe erbij. Klopt dat ? Of ligt dat aan mijn betrokkenheid bij het beekbehoud ?

Hoe groot is onze biotoop ?  Wordt die bedreigd ?

Op 7 december 2017 was ik op uitnodiging in Roermond. Er vond daar een bijeenkomst plaats over watermolenbiotopen. Dat gebeurde op initiatief van de Hollandse Molen*.

Er waren toen ook moleneigenaars aanwezig uit Noord Brabant,Twente en Limburg.

Limburg als voorbeeld:

Hoe is het met de watermolenbiotopen in Limburg ? Laat ik eens citeren uit een rapport:

“In Limburg komen nog circa 50 watermolens of molenrestanten voor. Gaat men wat verder terug in de tijd dan zijn het er nog veel meer. Watermolens en herstel daarvan staat de laatste jaren in de belangstelling. Tegelijkertijd zijn er in toenemende mate ruimtelijke ontwikkelingen die duurzaam behoud en herstel in de weg lijken te staan. Voor watermolens (en hun biotopen JvdV) bestaat tot op heden nog geen duidelijke en eenduidige methodiek waarmee de actuele waarde en mogelijkheden van de huidige watermolens in kaart zijn te brengen.” (Hans de Mars, 2013).

Hans de Mars heeft daarover op onze Jaarvergadering in 2016 boeiend verteld.

Nieuwe regelgeving op het gebied van veiligheid of natuurdoelstellingen, zoals de Europese Kaderrichtlijn Water, kunnen de mogelijkheden om molens te laten functioneren, ook sterk beperken of zelfs geheel onmogelijk maken. Daarom is het belangrijk om continue aandacht te vragen voor de watermolens en de bijbehorende watermolenbiotoop.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Veluwe:

Toen mij werd gevraagd naar ónze biotoop presenteerde ik in Roermond als vanzelf de kaart van de gehéle Veluwe. Want het water voor onze beken en molens komt grotendeels uit het Veluwemassief; en dat is anders dan in Limburg, Noord Brabant en Twente. De watermolenbiotopen zijn daar “beperkter” en m.i. gefocust op het stroomgebied van de toeleidende beek.

Bij ons gaat het om het hele gebied van de Veluwe van zo’n 1.000 vierkante kilometer.

Ik heb in Roermond verteld over de aanzienlijke vergroting (+ 20%) van de zogenaamde Strategische Zoetwatervoorraad die de Rijksoverheid het komende decennium onder de Veluwe wil realiseren. Ook heb ik verteld over de drinkwateronttrekkingen door VITENS, die (alle) gecompenseerd zouden moeten worden om het negatieve effect op de vergro-ting van de Strategische Zoetwatervoorraad te niet te doen en die haalbaar te maken. Bovendien memoreerde ik de bebossing van de Veluwe met naaldbomen die voor een aanzienlijke verdamping zorgt;  en ook de geulverbredingen van de Neder-Rijn en IJssel die mogelijk de tegendruk op de watervoorraden onder het Veluwemassief verkleinen.

Nieuwe initiatief ?

In Limburg hebben de Provincie, het Waterschap en de moleneigenaren recent een overeenkomst gesloten betreffende verbetering van de watermolenbiotopen; inclusief de financiële middelen om het te realiseren. In Brabant is er iets vergelijkbaars. Dit zou in Gelderland ook moeten. Wellicht neemt De Hollandse Molen hiertoe wel het initiatief.

 

Veluwe,  29 december 2017                     met vriendelijke groet          Jan van de Velde

*De Hollandsche Molen is een Nederlandse vereniging uit 1923 die zich inzet voor het behoud van windmolens en watermolens in Nederland. www.molens.nl