Onze uitgaven

Titel publicatiePrijs*
VELUWSE WATERVERHALEN€ 14,95
DE VELUWSE BEKEN EN SPRENGEN€ 30,00
Kopermolen in Zuuk€ 5,00
De Wenumse Watermolen€ 8,50
De Grift op de Oost-Veluwe als een spiegel van de tijd€ 3,00
Verder op pad langs stromend water Bekenpad Epe€ 8,50
Verder op pad langs stromend water Bekenpad Vaassen€ 8,50
Verder op pad langs stromend water Bekenpad Heerde€ 8,50
Te voet langs stromend water op de Veluwe deel 1  € 9,95
De Klaarbeek€ 3,00
Jubileumnummer Wijerd en andere nummers€ 3,95
Nieuw! Milieubederf in historisch perspectief
(gratis als u donateur wordt!)
€ 8,50

Uitgaven van anderen

Titel publicatiePrijs*
Wandelboekje Natuurvrienden€ 20,00
De Buurtschappen Gortel en Niersen€ 10,00

* Verzendkosten afhankelijk gewicht 2 tot 4,50 euro!

Bestellen van bovengenoemde publicaties kan via info@sprengenbeken.nl of tel: 0578 631459
Via dit mailadres kunt u informatie krijgen over verkoopadressen in de regio.

De Wijerd, kwartaalblad van de Bekenstichting

Voor de inhoud van de afzonderlijke kwartaaluitgaven en artikelen wordt u verwezen naar de per jaar opgenomen tabbladen op deze site (zie top-navigatie). Uitgaven van twee jaar terug en ouder kunt u daar downloaden.

Plaatsing van ingezonden brieven betekent niet dat de redactie of de Bekenstichting de daarin weergegeven mening deelt. De redactie kan bijdragen inkorten of weigeren. Brieven, voorzien van naam en woonplaats kunt u sturen naar webredactie@sprengenbeken.nl.

Prachtige bekenfoto’s van Bart Stornebrink

Fotograaf Bart Stornebrink heeft vanaf 2019 de monsterklus op zich genomen om als vrijwilliger het Veluwse bekenstelsel in beeld te brengen. Bezoek vooral eens zijn website waar per bekenstelsel dit project te volgen is via deze link. Genieten!

Daar kun je de fotoreportages bekijken die van de beken worden gemaakt. Het is de bedoeling dat in de komende jaren zoveel mogelijk beken worden voorzien van een compleet fotoalbum. Bart loopt de beken vanaf de oorsprong tot de monding en volgt daarbij de Bekenatlas. Hij fotografeert alle markante punten van de beek met oog voor de waterbouwkundige details, de culturele en industriële aspecten, maar zeker ook met oog voor de landschappelijke waarde.
De foto’s mogen gratis voor niet commerciële doeleinden worden gebruikt met deze naamsvermelding: copyright www.bartfotografie.eu

De foto’s zijn te downloaden vanuit de webalbums. Mocht je een hogere resolutie nodig hebben, stel je dan in verbinding met Bart; 0653384575, of via bart@bartfotografie.eu

Hier worden aankondigingen, verslagen en artikelen bewaard waarvan de actualiteit is verlopen maar die het bewaren waard zijn.

Mogelijk ontmoet u hem in het veld: Bart Stornebrink, fotograaf namens de Bekenstichting

De Bekenstichting wil haar beken zo goed mogelijk onder de aandacht brengen en zij prijst zich erg gelukkig met vrijwilliger Bart Stornebrink, professioneel en gepassioneerde fotograaf. We hebben Bart gevraagd om de beken te fotograferen en dat doet hij graag. In maart bezoekt hij daarvoor de Emsterbeken, maar ook de andere beekclusters komen aan bod. 

Bart Stornebrink

Wij hebben hem gevraagd zoveel mogelijk delen van de beek te fotograferen. Hij is breed geïnteresseerd en groot natuurkenner. Behalve de beek fotografeert hij landschappen en allerlei aspecten van de menselijke cultuur. Hij maakt zoveel mogelijk gebruik van openbare wegen en paden of beheerpaden van het waterschap, maar soms moet hij een particulier perceel betreden. Dan zal hij uw toestemming vragen. We hopen uiteraard dat u hem toelaat en dat we een fraaie beekrapportage kunnen maken.  

Namens de Bekenstichting bedanken wij u alvast. Wie weet ontmoeten jullie elkaar in het veld.

Wilt u meer weten van zijn werk, of wilt u gebruik maken van zijn diensten, bekijk dan zijn prachtige portfolio: https://www.bartfotografie.eu/f39363702 of kijk op de Beken Atlas Veluwe  en de fotorapportages van bijvoorbeeld de Nergenase Beek te Bennekom, het Zilverbeekje te Hierden, of de Wendhorstbeek te Heerde.

Het Bestuur,
maart 2021

Bekenstichting vraag opnieuw aandacht voor klimaatcrisis

13 maart 2021 ,,We weten al decennia dat we de opwarming van de aarde moeten tegengaan. We weten ook al jaren hoe we dat moeten doen: minder vliegen, minder auto’s op de weg, minder productie en consumptie. Eerder durfden we die sprong niet aan, maar de coronacrisis laat zien dat een overheid tot veel in staat is, als de gezondheid van de bevolking op het spel staat.’’ Met dit kernachtige betoog opent Epenaar Henri Slijkhuis het laatste deel van zijn lezenswaardige reeks ‘Milieubederf in historisch perspectief’, die afgelopen maanden in De Wijerd werd gepubliceerd.

Continue reading

Weer minder muskusratten

27-01-21 – Het gaat goed met het terugdringen van de muskusrat. Dat meldt Waterschap Vallei en Veluwe op 27 januari. ,,De waterschappen vangen minder muskusratten, omdat er steeds minder zijn’’, zo valt te lezen in het bericht. ,,In Nederland waren in 2020 nog maar 47.772 vangsten. Het aantal daalt al jaren, dankzij de inzet en aanpak door de waterschappen. Ook bij Muskusrattenbeheer Rivierenland, dat werkt in vier waterschappen langs de grote rivieren tussen grens en zee, zet de daling door. In dit gebied waren vorig jaar 6.745 vangsten, tegenover 9.711 in 2019. De organisatie zet vooral in op gebieden waar de meeste muskusratten zitten. Dat was afgelopen jaar in het rivierengebied. Een duidelijke daling liet zich zien in de werkgebieden van de waterschappen Vallei en Veluwe, Hollandse Delta en Rivierenland. Alleen bij Waterschap Rijn en IJssel was sprake van een lichte stijging, door de instroom van muskusratten vanuit Duitsland.’’

Muskusratten zijn knaagdieren van zo’n anderhalve kilo. Van oorsprong komen ze niet voor in Nederland en hebben hier geen natuurlijke vijanden. Muskusratten zijn schadelijk voor dijken en de biodiversiteit. Ze maken bijvoorbeeld holen en gangen in dijken en ze verstoren natuurlijke leefgebieden. De waterschappen hebben bijna 400 gespecialiseerde muskus- en beverratbestrijders in dienst.

Boscompensatie bij Verloren Beek

19-01-2021 – Op 19 januari publiceert Waterschap Vallei en Veluwe een bericht op haar site waarin staat dat bomenkap bij het Apeldoorns Kanaal wordt gecompenseerd in een klimaatbos langs de Verloren Beek. ,,Om de dijk bij het Apeldoorns kanaal te verbeteren moeten we bomen, op en direct langs de dijk, laten kappen. Het gaat in totaal om ongeveer zestig bomen in de bomenrijen langs het kanaal en ongeveer 0,3 hectare bos. Hiervoor geldt een herplant-plicht’’, aldus het artikel op de site van het schap. ,,Het waterschap en provincie Gelderland hebben in een overeenkomst afgesproken dat het verlies aan bomen en bos met een totale oppervlakte van 0,45 hectare wordt herplant in het nieuw aan te leggen klimaatbos De Kopermolen in de gemeente Epe.’’ De provincie Gelderland is initiatiefnemer voor de ontwikkeling van een klimaatbos langs de Verloren Beek en werkt daarbij samen met particuliere grondeigenaren en het waterschap. Het waterschap gaat enkele watergangen binnen het projectgebied natuurvriendelijk en klimaatbestendig inrichten. 

Droogte op Veluwe nog niet opgelost

20-01-2021 – Ondanks dat op de Veluwe de droogte nog niet is opgelost, heft Waterschap Vallei en Veluwe het verbod op onttrekken van oppervlaktewater op. Dat staat in een bericht dat op 20 januari op de site van het schap is geplaatst: ,,Waterschap Vallei en Veluwe heft het verbod op het onttrekken van oppervlaktewater in het werkgebied per 22 januari 2021 op. Door de neerslag die in december is gevallen, zit er in het merendeel van de oppervlaktewateren zoals sloten en beken voldoende water.’’ Verderop in het bericht valt te lezen: ,,Ondanks dat het merendeel van het watersysteem weer watervoerend is, is de droogte van 2020 niet opgelost. In het werkgebied is ondanks de gevallen neerslag nog steeds sprake van een neerslagtekort. Het grondwaterpeil in de lage delen van het gebied, zoals de IJsselvallei en de Gelderse Vallei is op normaal niveau. In de hoge delen van het gebied, zoals de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug is de grondwaterstand echter nog niet hersteld en zien we lagere grondwaterstanden dan normaal. Op de zandgronden is de grondwaterstand nog zeker 20 cm lager dan het langjarig gemiddelde.’’

‘Waterbeheerders moeten over grenzen stappen’

22-01-2021 – ,,Toenemende wateroverlast, droogte en extreme weersomstandigheden dwingen ons anders te kijken naar de inrichting van ons land. Dat moet door innoveren, maar ook door over onze provinciegrenzen en over de grens tussen de publieke en private sector heen te stappen.’’ Dat zegt Tanja Klip-Martin halverwege een paginagroot interview met Stentor-verslaggever Alice van Eijk op 22 januari. Het gaat om een afscheidsartikel over Klip-Martin die acht jaar lang dijkgraaf was van Waterschap Vallei en Veluwe. De scheidend dijkgraaf geeft bij haar oproep tot ‘grensontkenning’ ook een voorbeeld: ,,Regen die op de Veluwe valt, komt als kwel in Flevoland naar boven. Daar wordt het weggepompt naar het IJsselmeer, prachtig schoon water. Wij gaan niet over Flevoland, dus hebben we waterbedrijf Vitens geadviseerd daar spaarbekkens te maken. Een soort Biesbosch in Flevoland.’’

Pleit voor plaquette bij de Zwaanspreng

04-01-2021 – In de Stentor van 4 januari ruim aandacht voor voormalige forellenkwekerij de Zwaanspreng, vernoemd naar de gelijknamige spreng in Apeldoorn-Zuid. Het bedrijf eindigde in 2001 met het overlijden van de toenmalige beheerder. De kwekerij werd gesticht in 1881, het gebouwencomplex stamt uit 1916 en is een ontwerp van de bekende Apeldoornse architect Henk Wegerif. Het terrein van de kwekerij ziet er tegenwoordig verwaarloosd uit en is in handen van een projectontwikkelaar die er kantoorgebouwen wil plaatsen. Nabestaanden van de voormalige beheerder zouden het op prijs stellen wanneer de historie van de kwekerij zichtbaar wordt gemaakt met bijvoorbeeld een informatiebord. De projectontwikkelaar ziet dat vooralsnog niet zitten, zegt hij tegen de Stentor: ,,Dan kunnen we de hele stad wel volhangen met bordjes.’’

‘De kracht van stromend water’: erfgoededucatie met kans op nat pak

Bekenstichting ontwikkelt leerzaam en leuk project voor basisscholen

11-12-2020 – De Stichting tot Behoud van de Veluwse Sprengen en Beken heeft een educatie-project ontwikkeld voor basisscholen, met als titel ‘De kracht van stromend water’. De eerste buitenles is al getest met behulp van leerlingen van groep 7 van de Dorpsschool in Rozendaal en was een groot succes. In het voorjaar van 2021 wordt het project nog eens getoetst met behulp van kinderen van scholen in Heerde en Laag Soeren.

Hoe het in Rozendaal is verlopen valt te lezen in De Wijerd van december, het kwartaalmagazine van De Bekenstichting. Wederom een extra dik nummer dit keer omdat de meeste andere activiteiten van de erfgoedorganisatie door corona nog steeds op een heel laag pitje staan.

‘De kracht van stromend water’ is een vervolg op het project ‘Raderen draaien’, dat 12,5 jaar naar volle tevredenheid van de betrokken partijen uitgevoerd is in Heerde en omgeving. Het project omvat lessen op school en in de praktijk, waarbij een nat pak niet geheel wordt uitgesloten. De lessen zijn veelomvattend en hebben verschillende invalshoeken. Er is keus uit modules, acht in totaal. Zo kan er bijvoorbeeld gekozen worden voor een focus op de geschiedenis van de watermolenindustrie of voor een focus op wasserijen of het ontstaan van sprengenbeken. Voor ecologie kan gekozen worden voor kleine onderzoekjes naar bodemgesteldheid of naar waterkwaliteit of er kan gericht gezocht worden naar waterdiertjes en waterplanten.

In het laatste nummer van De Wijerd van 2020 is ook het vierde deel opgenomen uit de reeks ‘Milieubederf in historisch perspectief. De betekenis voor de Veluwse sprengen en beken’. De periode 1970-2000 wordt behandeld. Alle artikelen uit deze serie plus veel extra informatie zijn onlangs verschenen in een prachtig boek van de hand van Wijerd-hoofdredacteur Henri Slijkhuis en vormgever Eric Harleman.

Verder duikt Jan van de Velde in dit decembernummer in de wereld van de volmolens en is er uitgebreid aandacht voor de Huygensmolen in Wiesel bij Apeldoorn en de ruïne van Quadenoordse watermolen, het enige overblijfsel van de 28 watermolens die in de gemeente Renkum hebben gedraaid.

Voor meer informatie info@sprengenbeken.nl en www.bekenstichting.nl via kop educatie.                
Z. Hottinga-Doornbosch tel: 0578 631459

Milieubederf is een hardnekkig kwaad

Nieuw boek plaatst teloorgang Veluws landschap in historisch perspectief

,,Hoe komt het dat wij 50 jaar na inwerkingtreding van de Wet Verontreiniging Oppervlaktewateren nog steeds volop met het milieu, de natuur en het landschap bezig zijn? Milieubederf kent blijkbaar een lange geschiedenis en lijkt heel hardnekkig.’’ Met deze zinsneden in het voorwoord introduceert Epenaar Henri Slijkhuis een nieuw boek waarin hij op zeer toegankelijke wijze ingaat op de oorzaken van het verval van het Veluwse landschap, en dan met name met aandacht voor de sprengen en beken, die hij de aderen van het landschap noemt.

Continue reading