De Wijerd, kwartaalblad van de Bekenstichting

Voor de inhoud van de afzonderlijke kwartaaluitgaven en artikelen wordt u verwezen naar de per jaar opgenomen tabbladen op deze site (zie top-navigatie). Uitgaven van twee jaar terug en ouder kunt u daar downloaden.

Plaatsing van ingezonden brieven betekent niet dat de redactie of de Bekenstichting de daarin weergegeven mening deelt. De redactie kan bijdragen inkorten of weigeren. Brieven, voorzien van naam en woonplaats kunt u sturen naar webredactie@sprengenbeken.nl.

Prachtige bekenfoto’s van Bart Stornebrink

Fotograaf Bart Stornebrink heeft vanaf 2019 de monsterklus op zich genomen om als vrijwilliger het Veluwse bekenstelsel in beeld te brengen. Bezoek vooral eens zijn website waar per bekenstelsel dit project te volgen is via deze link. Genieten!

Daar kun je de fotoreportages bekijken die van de beken worden gemaakt. Het is de bedoeling dat in de komende jaren zoveel mogelijk beken worden voorzien van een compleet fotoalbum. Bart loopt de beken vanaf de oorsprong tot de monding en volgt daarbij de Bekenatlas. Hij fotografeert alle markante punten van de beek met oog voor de waterbouwkundige details, de culturele en industriële aspecten, maar zeker ook met oog voor de landschappelijke waarde.
De foto’s mogen gratis voor niet commerciële doeleinden worden gebruikt met deze naamsvermelding: copyright www.bartfotografie.eu

De foto’s zijn te downloaden vanuit de webalbums. Mocht je een hogere resolutie nodig hebben, stel je dan in verbinding met Bart; 0653384575, of via bart@bartfotografie.eu

Hier worden aankondigingen, verslagen en artikelen bewaard waarvan de actualiteit is verlopen maar die het bewaren waard zijn.

Mosdiertje in Apeldoorns kanaal

5 OKTOBER 2020 – In het Apeldoorns kanaal is ter hoogte van Wapenveld het exotische waterzakmosdiertje aangetroffen. Dat meldt dagblad de Stentor op donderdag 1 oktober. Waterzakmosdiertjes zijn miniscuul kleine organismen die samenklonteren. Een enkele bol kan bestaan uit miljoenen diertjes die in leven blijven door algen uit het water te filteren. Het is een exoot die van oorsprong uit Noord-Amerika komt. 

Waterschap Vallei en Veluwe is verrast door de vondst, maar laat aan de Stentor weten geen specifiek onderzoek te gaan doen naar het diertje. Hoe het waterzakmosdiertje in het kanaal terecht is gekomen is een raadsel. Waterschap woordvoerder Marja Reijnders daarover tegen de krant: ,,Het kan meegevoerd zijn met water afkomstig uit de IJssel maar ook omdat iemand zijn aquarium heeft geleegd.’’

Studies van het Griftdal

5 OKTOBER 2020 – Tot het eind van dit jaar exposeert Adriaan Holsappel in restaurant Statie in het stationsgebouw van Apeldoorn. Holsappel maakte studies van flora en landschappen rond de Grift.

De nieuwe Wijerd staat in het teken van de verdroging

In het herfstnummer 2020 van de Wijerd is er veel aandacht voor de verdroging.

Eind mei is het al helemaal mis en staat de Klaarbeek in Epe ter hoogte van de Kopermolen in Zuuk en de Zuuker korenmolen droog. De drie waterraderen van de molens hangen in de lucht en gras groeit in de beekloop voor en na deze molens. Een vreemd gezicht. Er is een tijd geweest, dat dezelfde beek water kon leveren voor de energieopwekking van vijf watermolens. Waar is het water gebleven? Ook verschillende andere beken voeren geen of nog maar weinig water af.

lees meer

Herstel watermolen Quadenoord draait op volle toeren

10-9-2020 – Renkums restauratieproject dingt mee naar Molenprijs 2020

Sinds het voorjaar wordt er op Landgoed Quadenoord, in het Renkums Beekdal, hard gewerkt aan het herstel van de historische watermolen. De molen is het laatste tastbare gebouw uit de rijke watermolengeschiedenis van het beekdal. Het project maakt kans op de Molenprijs 2020, een publieksprijs waaraan een geldprijs van €75.000,- verbonden is. Hiermee kan het ‘hart’ van de molen – de draaiende delen – worden hersteld én kan er een breed educatief programma voor jong én oud ontwikkeld worden!

BankGiro Loterij Molenprijs

De Molenprijs is een landelijke wedstrijd die vereniging De Hollandsche Molen jaarlijks met de BankGiro Loterij organiseert. De restauratie van watermolen Quadenoord is samen met drie andere molenprojecten genomineerd. Het project dat bij een verkiezing via internet de meeste publieksstemmen weet te trekken, wint de hoofdprijs. De wedstrijd in het Renkums Beekdal wordt officieel geopend door wethouder Leonie Rolink (o.a. Monumentenzorg), die bij de watermolen als eerste haar stem zal uitbrengen.

Campagne voeren

Het publiek kan online vanaf 9 september 10:00 uur een stem uitbrengen op het Renkumse project via www.molenprijs.nl/quadenoord. Een stem is pas geldig als deze via een bevestigings-email vastgelegd wordt! De strijd om de Molenprijs 2020 duurt tot 1 oktober 12:00 uur. Met de slogan Breng onze watermolen weer tot leven, door jouw stem aan Quadenoord te geven!” zal daarom volop campagne gevoerd worden. Via huis-aan-huis bezorging van flyers, een kleurplaatwedstrijd voor de basisscholen van Renkum, posters en stemkaarten worden er zoveel mogelijk stemmen gewonnen. Gedurende de campagneperiode wordt er een infopunt bij de watermolen ingericht. Publiek kan hier een kijkje nemen en in de weekenden onder begeleiding zelfs een blik op het binnenwerk richten. Het project wordt breed binnen de gemeente gesteund. Veel lokale bedrijven en organisaties dragen belangeloos een steentje bij.

lees meer

“Als het waaide dan wapperden de panden van de grijze kiel achter hem aan”

Herinneringen van Janna Rodijk-Heering aan haar oom, Aart Johan Heering, de laatste molenaar op de Kopermolen in Zuuk (1900-1975).  

Door Jan Wouter van der Straaten en Henri Slijkhuis

Inleiding

Jan en Janna Rodijk wonen al decennia in het huis, dat hoort bij de Kopermolen in Zuuk. Janna stamt uit de familie Heering. Deze familie is al sinds 1858 eigenaar van de Kopermolen. Aart Johan Heering is de laatste actieve molenaar. Hij overlijdt in 1975. Janna noemt hem “oom”. Haar vader erft de molen en verhuist met zijn vrouw en dochter naar de molen. Dat is geen verre reis, want zijn boerderij staat tegenover de Kopermolen. Janna trouwt in 1981 met Jan Rodijk en zij passen sindsdien zorgvuldig op het monument. Hier volgt haar verhaal over Aart Johan Heering, de laatste molenaar.

De Klaarbeek

 “Ik wist niet anders dan dat oom Aart aan de overkant op de Kopermolen woonde. Ik speelde daar vaak met vriendinnen. In de Klaarbeek vingen we visjes zoals stekelbaarsjes en modderkruipers. Die laatste noemden wij “meerpoeten”.  Er zaten ook heel veel palingen. Mijn vriendinnen zeiden ook “oom” tegen hem.

lees verder

Grifthof

03-09-2020 – “Grift terug in de binnenstad van Apeldoorn”; aanleg Grifthof.

Het laatste ontbrekende stukje van de Grift, tussen de Kanaalstraat en Beurtvaartstraat, wordt momenteel aangelegd. Op het terrein tussen de Stationsstraat, Beekstraat en de Kanaalstraat komt een nieuw parkje: een groene plek “met ruimte voor water, natuur, spelen en ontspanning”: de Grifthof.

Vanaf het Amaliapark loopt de Grift door het centrum van Apeldoorn. Ter hoogte van (voormalige) V&D, gaat de beek tot dusverre ondergronds. In de nieuwe plannen komt de beek bovengronds. Zie: https://www.apeldoorn.nl/DATA/TER/projecten/beken_en_sprengen/grift/grift_binnenstad/definitief_ontwerp.pdf

lees verder

Mededelingen Vallei en Veluwe over zakking waterpeil en gebruik van oppervlaktewater

12-08-2020 – Er is de afgelopen dagen in het werkgebied van Vallei en Veluwe nauwelijks regen gevallen. Waar dat wel gebeurde ging dat om enkele mm. De komende dagen wordt geen regen verwacht. Gevolg is dat waterpeilen verder onderuit zakken. Door de hitte dalen waterstanden in de kleinere beken en sloten en vallen watergangen steeds meer droog. Blauwalgmeldingen en meldingen van dode vissen zijn binnengekomen. Treft u dergelijke zaken aan, dan vragen we u ons dit te melden via 055-5272600. We troffen afgelopen dagen maatregelen en onderzoeken verder om water in te laten op plekken waar dat ecologisch het meest nodig is. Watervoorraad is er nauwelijks. Voor grondeigenaren is de regeling Watersparen interessant. Deze nieuw regeling houdt in dat € 400.000 euro beschikbaar is voor maatregelen die verdroging tegengaan, het vasthouden van water bevorderen en die water toevoegen aan de grondwatervoorraad.

Sinds eind mei mag er geen oppervlaktewater gebruikt worden voor vernatting op welke manier dan ook in het gebied van Waterschap Vallei en Veluwe. Dit geldt voor alle (sprengen)beken en het Apeldoorns kanaal. Uitzondering daarop staan op de site en is o.a. het gebied tussen het Apeldoorns Kanaal en de IJssel. Informatie en eventuele overtredingen kunt u melden via de site www.vallei-Veluwe.nl/droogte.

Aan de contactpersonen

Juli 2020 – Na een bijzondere periode komt het normale leven hopelijk wat meer op gang. Ik hoop dat jullie deze periode gezond doorkomen en er ook bij jullie naasten niemand ziek is geworden. Veel van jullie zijn vast veel buiten geweest. Het was een bijzonder voorjaar dat ook ik van heel dichtbij heb meegemaakt en intensiever dan veel andere jaren. Maar door de lock down hebben we elkaar wel veel minder gesproken dan de bedoeling was. Geen jaarvergadering en geen bekenforum de eerste helft van dit jaar. We hopen dat we dit het najaar wel kunnen organiseren. Voor de vakantie begint, nog een korte samenvatting van ontwikkelingen bij de Bekenstichting.

Lees verder

Herstelplan voor Schoolbeek

01-07-2020 – De gemeente Apeldoorn en waterschap Vallei en Veluwe hebben een herstelplan voor de Schoolbeek in Ugchelen gemaakt. Bedoeling is dat de beek – die deels droog ligt – een flinke opknapbeurt krijgt. Dat schrijft dagblad de Stentor op woensdag 1 juli. Belangrijk onderdeel van het plan is het opknappen van de sprengkoppen. En sprengkop wordt daarbij verdiept en opgevuld met grind, zodat er meer water in de beek stroomt. Op andere delen van het traject worden aanpassingen gedaan om de stroomsnelheid van de beek te bevorderen. 

De werkzaamheden beginnen naar verwachting eind dit jaar of begin volgend jaar, meldt de Stentor. Er wordt begonnen met het verleggen van kabels en leidingen in de Ugchelseweg, want daar komt een nieuwe duiker. (TvdS)

Van het Bestuur

Na een heel mooi jubileumjaar richten we ons op de toekomst: wat vraagt onze aandacht, waar moeten we op reageren en op welke manier. De afgelopen jaren nam cultuurhistorie een belangrijke plaats in, in onze activiteiten. Dat is effectief geweest. Het Waterschap Vallei en Veluwe heeft, mede door onze invloed, cultuurhistorie als een van de uitgangspunten voor het beleid. Het molen- en beken register heeft veel aandacht gekregen en op verschillende plaatsen zijn en worden watermolens of waterraderen herbouwd.

Lees Verder