‘De kracht van stromend water’: erfgoededucatie met kans op nat pak

Bekenstichting ontwikkelt leerzaam en leuk project voor basisscholen

11-12-2020 – De Stichting tot Behoud van de Veluwse Sprengen en Beken heeft een educatie-project ontwikkeld voor basisscholen, met als titel ‘De kracht van stromend water’. De eerste buitenles is al getest met behulp van leerlingen van groep 7 van de Dorpsschool in Rozendaal en was een groot succes. In het voorjaar van 2021 wordt het project nog eens getoetst met behulp van kinderen van scholen in Heerde en Laag Soeren.

Hoe het in Rozendaal is verlopen valt te lezen in De Wijerd van december, het kwartaalmagazine van De Bekenstichting. Wederom een extra dik nummer dit keer omdat de meeste andere activiteiten van de erfgoedorganisatie door corona nog steeds op een heel laag pitje staan.

‘De kracht van stromend water’ is een vervolg op het project ‘Raderen draaien’, dat 12,5 jaar naar volle tevredenheid van de betrokken partijen uitgevoerd is in Heerde en omgeving. Het project omvat lessen op school en in de praktijk, waarbij een nat pak niet geheel wordt uitgesloten. De lessen zijn veelomvattend en hebben verschillende invalshoeken. Er is keus uit modules, acht in totaal. Zo kan er bijvoorbeeld gekozen worden voor een focus op de geschiedenis van de watermolenindustrie of voor een focus op wasserijen of het ontstaan van sprengenbeken. Voor ecologie kan gekozen worden voor kleine onderzoekjes naar bodemgesteldheid of naar waterkwaliteit of er kan gericht gezocht worden naar waterdiertjes en waterplanten.

In het laatste nummer van De Wijerd van 2020 is ook het vierde deel opgenomen uit de reeks ‘Milieubederf in historisch perspectief. De betekenis voor de Veluwse sprengen en beken’. De periode 1970-2000 wordt behandeld. Alle artikelen uit deze serie plus veel extra informatie zijn onlangs verschenen in een prachtig boek van de hand van Wijerd-hoofdredacteur Henri Slijkhuis en vormgever Eric Harleman.

Verder duikt Jan van de Velde in dit decembernummer in de wereld van de volmolens en is er uitgebreid aandacht voor de Huygensmolen in Wiesel bij Apeldoorn en de ruïne van Quadenoordse watermolen, het enige overblijfsel van de 28 watermolens die in de gemeente Renkum hebben gedraaid.

Voor meer informatie info@sprengenbeken.nl en www.bekenstichting.nl via kop educatie.                
Z. Hottinga-Doornbosch tel: 0578 631459

Onze uitgaven

Titel publicatiePrijs*
VELUWSE WATERVERHALEN€ 14,95
DE VELUWSE BEKEN EN SPRENGEN€ 30,00
Kopermolen in Zuuk€ 5,00
De Wenumse Watermolen€ 8,50
De Grift op de Oost-Veluwe als een spiegel van de tijd€ 3,00
Verder op pad langs stromend water Bekenpad Epe€ 8,50
Verder op pad langs stromend water Bekenpad Vaassen€ 8,50
Verder op pad langs stromend water Bekenpad Heerde€ 8,50
Te voet langs stromend water op de Veluwe deel 1  € 9,95
De Klaarbeek€ 3,00
Jubileumnummer Wijerd en andere nummers€ 3,95
Nieuw! Milieubederf in historisch perspectief
(gratis als u donateur wordt!)
€ 8,50

Uitgaven van anderen

Titel publicatiePrijs*
Wandelboekje Natuurvrienden€ 20,00
De Buurtschappen Gortel en Niersen€ 10,00

* Verzendkosten afhankelijk gewicht 2 tot 4,50 euro!

Bestellen van bovengenoemde publicaties kan via info@sprengenbeken.nl of tel: 0578 631459
Via dit mailadres kunt u informatie krijgen over verkoopadressen in de regio.

Te voet langs stromend water, deel 1

In een tweetal boekjes zijn cultuurhistorische wandelingen langs Veluwse sprengen en beken opgenomen. De boekjes bevatten veel informatie en een goede beschrijving omdat het gaat om niet gemarkeerde routes.

Te voet langs stromend water, deel 1, is te koop via de Bekenstichting.

Voor dit boekje gelden onderstaande onderstaande wijzigingen:

De Tongerense beekroute
Deze is door bouwwerkzaamheden (bij punt 8) op dit moment niet te goed te wandelen: In verband met de afzetting van de Waayenberg wordt aanbevolen om bij punt 8 op de route bij de kruising Molenweg-Wisselseweg rechtsaf te gaan tot de Korte Bleekersweg. Daar linksaf de Korte Bleekersweg in en die blijven volgen. U kunt bij de beekovergang links de waterval van de Wisselse molens zien. Aan het einde van de weg gaat u rechtsaf en bevindt zich dan weer op de beschreven route.

Wenumse Beekroute

Op pag 63 bovenste regels:

“De grindweg komt uit op een Y-kruising. Hier gaat U rechtsaf, Greutelseweg, een halfverharde weg. U passeert aan uw linkerhand Het Olde Lover en aan uw rechterhand ’t Jachthuis.”

Marijn Ornstein nieuwe dijkgraaf

9 NOVEMBER 2020 – Marijn Ornstein (49) volgt met ingang van 1 februari 2021 Tanja Klip-Martin op als dijkgraaf bij Waterschap Vallei en Veluwe. Op de vacature voor een nieuwe dijkgraaf hebben 68 kandidaten gereageerd. De vertrouwenscommissie voerde in september en oktober gesprekken met kandidaten.

Marijn Ornstein (49 jaar) is werkzaam bij Royal Schiphol Group, waar ze verantwoordelijk is voor de fysieke veiligheid, waaronder het brandweerkorps van de luchthaven. Van 2011 tot 2015 ontwikkelde zij het duurzaamheidsbeleid voor Schiphol. Daarnaast is ze voorzitter van het bestuur van VVD Amsterdam en vicevoorzitter van de Raad van Toezicht van Pantar, de sociale werkvoorziening in Amsterdam. In de periode tussen 2006 en 2014 was ze lid van de gemeenteraad in Amsterdam en van 2010 tot 2014 was ze voorzitter van het presidium en plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad van Amsterdam. Ornstein begon haar carrière als advocaat bij De Brauw Blackstone Westbroek.

Marijn Ornstein op de site van het waterschap over haar overstap: ,,Dijkgraaf is voor mij een welbewuste carrière switch. Ik voel de urgentie om bij te dragen aan een duurzamere wereld. Water en daarmee ook de waterschappen spelen daarin onmiskenbaar een belangrijke rol. Zonder water geen leven. Water raakt iedereen. We staan voor complexe uitdagingen en moeten hard aan de slag.’’

Veel sloten goedgekeurd

9 NOVEMBER 2020 – De sloten in het werkgebied van Waterschap Vallei en Veluwe zijn voor ruim 86 procent van de gevallen goed schoongemaakt. Dat maakt het waterschap bekend op haar site. Slechts een klein deel van de 2268 sloten in het buitengebied waarvoor perceeleigenaren onderhoudsplichtig zijn, is door het waterschap afgekeurd tijdens de jaarlijkse slootcontroles. Hier moeten de onderhoudsplichtigen de komende weken alsnog aan de slag.

Het waterschap heeft de controles uitgevoerd in de eerste week van november. De sloten die niet goed zijn onderhouden worden eind november opnieuw gecontroleerd. Het waterschap voert de jaarlijkse najaarsschouw uit om te zorgen dat  de aan- en afvoer van het water niet wordt belemmerd. Ondiepe sloten, met daarin veel planten en riet stromen niet genoeg door, waardoor bij een harde regenbui overlast kan ontstaan.

Nieuwe natuur laat zich zien

9 NOVEMBER 2020 – De kleine plevier is al waargenomen. De broedvogel maakt graag gebruik van kale of zeer schaars begroeide grond in de Binnenveldse Hooilanden. Ook de patrijs, kwartel en watersnip zijn gespot in het gebied tussen Wageningen, Ede, Veenendaal en Rhenen, waar het werk van de afgelopen twee jaar klaar is.Op de site van waterschap Vallei en Veluwe valt te lezen dat de nestelende vogels een zichtbaar resultaat zijn van een bijzondere samenwerking aan de ontwikkeling van nieuwe natuur. Het gaat daarbij om natuurliefhebbers, agrariërs en terreinbeheerders met Provincie Gelderland, Staatsbosbeheer, Stichting Mooi Binnenveld, Coöperatie Binnenveldse Hooilanden, gemeente Ede, gemeente Wageningen en Waterschap Vallei en Veluwe. Het werk is gedaan, het 286 hectare aaneengesloten gebied is klaar om als goede leefomgeving voor bijzondere soorten te fungeren en recreanten daarvan te laten genieten. De werkzaamheden bestonden voornamelijk uit het afgraven van de bovenste 20 tot 50 cm en het dempen van alle slootjes. Hierdoor is het gebied een stuk natter geworden en komt het kwelwater in de wortelzone van de planten zodat bijzondere vegetatie zich kan ontwikkelen.

Apeldoorn helpt beekprik een handje

9 NOVEMBER 2020 – De gemeente Apeldoorn heeft dit najaar werkzaamheden uitgevoerd in en langs de Ugchelse beek, zo bericht dagblad de Stentor. Overtollig slib is verwijderd, een nieuwe zandlaag op de bodem gelegd, nieuwe beschoeiiing gezet en een slibvang gemaakt om in de toekomst de slib makkelijker te kunnen verwijderen. De werkzaamheden zijn bedoeld om de leefomgeving van de beekprik aanzienlijk te verbeteren. ,,Er worden paaiplekken gemaakt, waardoor de beekprik zich nog beter kan voortplanten, en opgroeiplekken voor larven”, aldus Ekkie Bruintjes, projectleider civiele projecten namens de gemeente, in de Stentor. ,,Voor de paaiplaatsen zijn grindplekjes in stromend water nodig. Voor de opgroeiplekken stroomvertragingen waardoor bodemmateriaal neerslaat, zodat zich een soort ‘zandbankjes’ vormen. Hierin groeien de larven dan op.’’

Inspraakreactie van de Bekenstichting op de behandeling van BOP en begroting in de Cie t.a.v. FBA van het waterschap Vallei en Veluwe

2 november 2020

Wat is het doel van de Stichting tot Behoud van de Veluwse Sprengen en Beken

De Stichting tot behoud van de Veluwse sprengen en beken heeft tot doel:
Het in stand houden, herstellen en verbeteren van de Veluwse sprengen en beken, ook in de omgeving (ensembles) waarin deze liggen.

De accenten van de Bekenstichting liggen op:
– de cultuurhistorische waarden van sprengen en beken, de watermolens, waterpartijen en alle andere met de beken verbonden objecten;
– de rijkdom van planten- en dierenwereld in en langs de beken;
– de landschappelijke en recreatieve waarden van beken en beekdalen op de Veluwe.

De Veluwse sprengenbeken zijn in haar voorkomen en ontstaansgeschiedenis uniek in de wereld.

De afgelopen (droge) jaren blijkt dat de hoeveelheid water die in de zomer door de beken stroomt problematisch is geweest; veel van de beken staan of stonden droog, wat voor de ecologische betekenis, de cultuurhistorische en de recreatieve waarde negatieve effecten heeft.

Lees verder

Mosdiertje in Apeldoorns kanaal

5 OKTOBER 2020 – In het Apeldoorns kanaal is ter hoogte van Wapenveld het exotische waterzakmosdiertje aangetroffen. Dat meldt dagblad de Stentor op donderdag 1 oktober. Waterzakmosdiertjes zijn miniscuul kleine organismen die samenklonteren. Een enkele bol kan bestaan uit miljoenen diertjes die in leven blijven door algen uit het water te filteren. Het is een exoot die van oorsprong uit Noord-Amerika komt. 

Waterschap Vallei en Veluwe is verrast door de vondst, maar laat aan de Stentor weten geen specifiek onderzoek te gaan doen naar het diertje. Hoe het waterzakmosdiertje in het kanaal terecht is gekomen is een raadsel. Waterschap woordvoerder Marja Reijnders daarover tegen de krant: ,,Het kan meegevoerd zijn met water afkomstig uit de IJssel maar ook omdat iemand zijn aquarium heeft geleegd.’’

Studies van het Griftdal

5 OKTOBER 2020 – Tot het eind van dit jaar exposeert Adriaan Holsappel in restaurant Statie in het stationsgebouw van Apeldoorn. Holsappel maakte studies van flora en landschappen rond de Grift.