Beken Binnenveld Ede/Wageningen

Nergenase Beek Kwelbeken / Laaglandbeken Open in Atlas
Kromme Beek Open in Atlas

Nergenase Beek en Kromme Beek
Het gebied ten westen van Wageningen en Bennekom, tussen de Grift en de A12, wordt ‘Het Binnenveld’ genoemd. Het is een agrarisch gebied. In het westelijk deel lagen ooit metersdikke veenpakketten. Het oostelijk deel bestaat uit zandruggen die al vroeg bewoond zijn met daartussen vochtige laagtes. Het gebied is rijk aan cultuurhistorie. Er liggen oude boerderijen, schaapskooien, resten van een kasteel en van de Grebbelinie. Het gebied zit vol kwelsloten waarvan het water zich verzamelt in beekjes die richting de Grift stromen. Een van deze beken is het Nieuwe Kanaal, dat diende voor de afvoer van turf naar de haven van Wageningen. Het is gegraven toen het peil van de Grift door het afgraven van het veen te laag werd om de turfschepen naar de Grebbesluis te laten varen. Nu dient het voor afwatering van de stad Wageningen. Ook ligt er de Dijkgraaf, een oude gegraven waterloop, die de stadsgracht van Wageningen voedt vanaf buurtschap De Kraats. Hij loopt kilometers vrijwel zonder verval, dwars op de afstroomrichting. De beken kruisen de Dijkgraaf en lopen gedeeltelijk met de Dijkgraaf mee en er dwars doorheen.

Onder meer door ruilverkaveling zijn de beken in het Binnenveld vaak vergraven en op veel plaatsen recht getrokken. Op andere plaatsen is het meanderen bewaard gebleven. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Kromme Beek en delen van de Nergenase Beek. De Nergenase Beek ontspringt bij het kruispunt van de Van Balverenweg/Mansholtlaan bij Bennekom langs de Vier Morgenweg, in het land ‘Nergena’. In de strook langs de Grift treedt sterke kwel op. Er liggen enkele kleine maar waardevolle natte natuurgebieden. Deze strook, ten westen van de Veensteeg, Kooiweg en Meentweg, zal omgezet worden in natuurgebied. Het maaiveld wordt daartoe verlaagd zodat het gebied vernat wordt. Ook wordt de oude waterloop de Kromme Eem, die parallel liep aan de Grift, weer zichtbaar gemaakt.

  • Nergenase Beek

De Kromme Beek ligt iets noordelijker langs de Kromme Steeg. De beek stroomt hierlangs verder naar de Dijkgraaf en na deze een tijdje te hebben gevolgd, verder achter de voormalige camping “Het Binnenveld” langs naar Veensteeg en de Grift.

Milieugroepen streven ernaar dat dit gebied een ecologische verbindingszone gaat vormen tussen de Veluwe (Wageningse Berg) via de Wageningse Eng en het Binnenveld naar de Utrechtse Heuvelrug. In hun plannen worden stuwen en duikers vervangen door vistrappen en wordt het meanderen waar mogelijk hersteld. Natuurvriendelijke oevers, houtwallen, vochtige graslanden, poelen en bosjes zouden het gebied tot een aantrekkelijke verbindingszone kunnen maken.

De natuurontwikkeling langs de Grift maakt dat de laatste honderden meters oever van deze beken ingrijpend zullen veranderen. De beken zelf blijven echter direct naar de Grift stromen. Door de intensieve veehouderij in het Binnenveld is het beekwater erg voedselrijk. Die voedselrijkdom zou een bedreiging zijn voor de gewenste voedselarme kwelvegetaties als blauwgrasland, trilveen en dotterbloemgrasland.

  • Kromme Beek