De Renkumse en Heelsumse Beekdalen. Een cultuurhistorische wandelgids.

Ruud Schaafsma, in samenwerking met IVN Zuidwest Veluwezoom.
In dit boek, dat een tweeluik vormt met de cultuurhistorische wandelgids De Oosterbeekse en Doorwerthse beken, spelen de Renkumse en Heelsumse beken de hoofdrol, samen met de negentien watermolens die eeuwenlang in deze regio door het beekwater werden aangedreven. Daarnaast wordt aandacht besteed aan het ontstaan van het gebied, de boeiende geschiedenis van beide beekdalen en aan de flora en fauna die er gedijen.
In alle jaargetijden is het een genot om door de Renkumse en Heelsumsebeekdalen te wandelen en de rijke natuur te bewonderen.
‘De Renkumse en Heelsumse beekdalen’ is daarbij, met haar zes losbladige wandelroutes, een onmisbare gids. Daarnaast is het boek een prachtig werk voor iedereen.

Uitgegeven door Matrijs, Utrecht. Prijs: 19,95 euro. Verzendkosten 3 euro.
Deze gids is ook via de Bekenstichting te verkrijgen (info@sprengenbeken.nl). Verzendkosten bedragen 3 euro.

Titel publicatie Prijs*
VELUWSE WATERVERHALEN € 14,95
DE VELUWSE BEKEN EN SPRENGEN -dvd € 18;   +dvd  € 20,00
Kopermolen in Zuuk € 5,00
De Wenumse Watermolen € 10,00
De Grift op de Oost-Veluwe als een spiegel van de tijd € 3,00
Verder op pad langs stromend water Bekenpad Epe € 8,50
Verder op pad langs stromend water Bekenpad Vaassen € 8,50
Verder op pad langs stromend water Bekenpad Heerde € 8,50
Te Voet Langs Stromend Water deel 1 Hattem-Apeldoorn € 9,95
De Klaarbeek € 3,00
Jubileumnummer Wijerd en andere nummers € 3,95

 

Uitgave van anderen

Titel publicatie Prijs*
Wandelboekje Natuurvrienden € 20,00
De Buurtschappen Gortel en Niersen € 15,00
De Renkumse en Heelsumse Beekdalen € 20,00

 

 

* Verzendkosten afhankelijk gewicht 2 tot 4,50 euro!

 

6 februari, Symposium ‘Toekomst voor het sprengenbekenlandschap’

Op 6 februari zal het Symposium van de Bekenstichting gehouden worden met als thema ‘Toekomst voor het sprengenbekenlandschap: door nieuw zich op de functies van sprengenbeken’. Het symposium zal plaatsvinden bij de Witte Watermolen in park Sonsbeek, Arnhem (Zijpendaalseweg 24A | 6814 CL | Arnhem). Aanmelden bij Zwier Hottinga, info@sprengenbeken.nl. Voor meer informatie, zie onderstaande poster.

Dankwoord Lia Slobbe

“Wat ontzettend attent van jullie zo’n mooi cadeau te mogen ontvangen. Een heel dierbare herinneringen aan het 40-jarig lustrum van de Bekenstichting waaraan ik een steentje aan mocht bijdragen. Spelende kleinkinderen in zo’n prachtige beek, mooier kan het niet. En natuurlijk hoop ik dat het spelen in de beek aanleiding is voor de jeugd om in de toekomst onze donateurs te worden. Dat geldt niet alleen voor mijn kleinkinderen maar voor alle kinderen! Ik heb al aangegeven dat ik zeker bereid ben nog het één en ander voor de stichting te willen blijven doen voor onze jeugd.”

Hartelijke groet en tot ziens,
Lia Slobbe-van der Waal

Thermometer van de Veluwe staat in het rood

Deskundigen: ‘Beken moeten weer watervoerend worden’

VELUWE – Beken en sprengen zijn de thermometer van de Veluwe, en die thermometer staat in het rood. ,,Als er iets mis is met de beken, is er iets mis met het watersysteem. De druk is er af en daar moeten we iets aan doen.’’

Deze waarschuwende woorden komen van de directeur van Geldersch Landschap en Kasteelen, Peter van den Tweel, en zijn te lezen in het zojuist verschenen decembernummer van De Wijerd, het kwartaalblad van de Stichting tot Behoud van de Veluwse Sprengen en Beken. De metafoor en het citaat werden op 26 oktober opgetekend in restaurant “de Korenmolen” in Eerbeek, waar de 40-jarige Bekenstichting een jubileumdag hield. Onderdeel was een paneldiscussie met bestuurders en deskundigen over de waterproblematiek waar de Veluwe momenteel mee kampt.

Unaniem waren de deelnemers het er over eens dat de Veluwse beken weer watervoerend moeten worden, maar gaven ook aan dat het gaat om een bijzonder complexe problematiek. Jan Markink, gedeputeerde van de provincie Gelderland schetste het zo: ,,Iedereen wil een deel van het kostbare Veluwe water, voor de beken, voor drinkwater, voor proceswater en voor beregening. Er moeten nieuwe afspraken over de verdeling komen en dat is niet eenvoudig.’’

Frans ter Maten, Heemraad van het Waterschap Vallei en Veluwe, gaf richting aan een mogelijke oplossing: ,,Het is toch zonde dat we miljoenen liters van dat mooie schone water afvoeren naar het IJsselmeer en vervolgens de Waddenzee in pompen, dat kan slimmer!’’ Dat leek dan ook de conclusie: minder water verspillen en meer water recirculeren en her-infiltreren om de watervoorraad weer aan te vullen.

Herre Dijkema van Visit Veluwe vulde daarbij aan dat ook toerisme een nuttige rol kan vervullen bij het in stand houden van voorzieningen en waarden. Het Veluwefonds lanceert daarom een initiatief om Veluws bronwater te bottelen en aan te bieden in restaurants. Een deel van de omzet kan dan terugvloeien naar het herstel van beken en natte natuur.

Verder zijn in de laatste Wijerd van 2019 artikelen te lezen over het opleiden van molenaars voor de watermolens, de geschiedenis van de papiermakerij op de Veluwe en over de totstandkoming van twee nieuwe promotiefilms van de Bekenstichting, te zien op www.bekenstichting.nl

Voor verdere informatie of bestelling Wijerd: info@sprengenbeken.nl; tel: 0578 631459
Z. Hottinga-Doornbosch

20 december, 2019

Oplevering waterspeelplaats naast het waterfiltergebouw aan de Seelbeek door Waterschap Vallei & Veluwe

Op zaterdagmorgen 14 december 2019 heeft Frans ter Maten, heemraad bij Waterschap Vallei & Veluwe, de waterspeelplaats aan de Seelbeek in Heveadorp geopend.

Al tijdens de feestelijke oplevering van het door de Bekenstichting geconsolideerde waterfiltergebouw in de zomer van 2018 werd de voorgenomen aanleg van deze waterspeelplaats door Frans ter Maten aangekondigd!

In maart 2019 konden de bewoners van Heveadorp op locatie kennis maken met het conceptontwerp en zelf wensen en ideeën kenbaar maken voor de inrichting. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een prachtig ontwerp van Paul Paardekoper uit Renkum.

De waterspeelplaats vormt nu een geheel met het waterfiltergebouw. Via een verdeelwerk kunnen kinderen het Seelbeekwater de waterfilterkelder in laten stromen. Het water stroomt dan verder door de gemetselde watergoot langs de buitenmuur van het waterfiltergebouw. Deze oorspronkelijke watergoot werd door het Waterschap gerestaureerd. Het bouwkundige werk werd wederom uitgevoerd door Bouwbedrijf A. Methorst uit Renkum.

In de waterinlaat zijn afbeeldingen van koeien te zien. Een beeldende verwijzing naar de voormalige modelboerderij Het Huis ter Aa.

Verder zijn naast het bruggetje over de Seelbeek stapstenen aangebracht in de vorm van laars afdrukken, een creatieve link naar de voormalige Hevea rubberfabrieken. Naast het bruggetje is een bijenhotel geplaatst.

Deze waterspeelplaats is prachtig ingepast in het Seelbeekdal.

Roos Kwakernaak onthulde het informatiebord van de waterspeelplaats.

Frans ter Maten stelde tenslotte voor om de Seelbeek in het vervolg Speelbeek te noemen!

 

17 December 2019,  Lodewijk Rondeboom

 

Veluwse restaurants schenken Veluws water en helpen de Veluwe mooier te maken

29-11-2019
Op de Veluwe hebben ze heerlijk kraanwater uit lokale Veluwse bron. Toch wordt er hier in restaurants nog veel gebiedsvreemd bronwater uit flesjes geschonken. Het Veluwefonds wil hier samen met KRNWTR wat aan doen! Samen bieden zij restaurants op de Veluwe mooie producten waaruit zij echt Veluws water kunnen serveren. Het Veluwefonds en KRNWTR delen de visie dat kraanwater uit lokale Veluwse bron net zo lekker is als bronwater dat verpakt en vervoerd moet worden. Vanuit die gedachten zetten Veluwefonds en KRNWTR zich samen in om restaurants op de Veluwe te bewegen Veluws water te serveren.

Veluws water is duizenden jaren oud en gezuiverd door een meer dan 100 meter dikke zandbodem. Het is licht mineraal houdend, bevat weinig kalk en is helder van kleur en zacht van smaak. Veluws water hoort tot het lekkerste water van Nederland en komt op de Veluwe gewoon uit de kraan.

De unieke KRNWTR-tappunten zijn van duurzame materialen zoals bamboe & staal, en maken het gemakkelijk gefilterd, gekoeld en bruisend kraanwater te tappen. Een deel van de opbrengst van dit Veluwse water wordt gedoneerd aan Veluwefonds ten behoeve van investeringen in de Veluwse natuur. Op deze manier nemen de deelnemende restaurants verantwoordelijkheid voor de Veluwse natuur en kunnen zij zich profileren als maatschappelijk verantwoorde Veluwse ondernemer. Op de website veluwswater.nl is binnenkort te zien welke restaurants deelnemen en aan welke projecten het gedoneerde geld wordt besteed.

Het Veluwefonds
De Veluwe is een van de aantrekkelijkste gebieden van Nederland en heeft naast negentien andere gebieden de bijzondere status ‘Nationaal Landschap’. Veluwefonds zet zich in voor een duurzame ontwikkeling van dit unieke gebied, zodat hier langdurig en met plezier gewoond, gewerkt en gerecreëerd kan worden.

KRNWTR
KRNWTR is een Social Enterprise en zet zich in tegen de zinloze verspilling door transport en gebruik van eenmalige verpakkingen van water. KRNWTR promoot het drinken van Veluws water door het leveren van unieke watertappunten (voor gekoeld, gefilterd plat en bruisend water), design karaffen, glazen, waterflessen en natuurlijke siropen.

Bron: Veluwefonds, www.veluwefonds.nl.

Jubileum Bekenkalender voor 2020

De Bekenstichting heeft voor haar 40 jarig jubileum een mooie kalender voor 2020 gemaakt. Eric Harleman heeft de lay out gemaakt en Bart Stornebrink maakte de mooie bekenfoto’s. U kunt ook uw afspraken op datum op de kalender noteren.

U kunt deze kalender bestellen bij ons secretariaat, door overmaking van €9,- p/st (incl. verzendkosten) op ons rekeningnummer NL21 INGB 0003576129
o.v.v. kalender 2020, uw naam, adres met postcode en woonplaats en het aantal kalenders.

Wiebe Kiel

 

9 november, 2019 

De nieuwe Wijerd van september is uit!

De droogstand van de beken en het Veluws waterbekken als strategische watervoorraad zijn twee van de belangrijkste aandachtspunten van Ella de Hullu, de nieuwe voorzitter van de Stichting tot Behoud van de Veluwse Sprengen en Beken. Ze vertelt dat in in een kennismakingsinterview in het septembernummer van De Wijerd, het kwartaalblad van de Bekenstichting.

Ella De Hullu neemt in het jaar dat de stichting het 40-jarig jubileum viert de bestuurshamer over van Jan van de Velde. In het jongste nummer van De wijerd vertelt ze dat ze de droogstand van de beken als een van haar grootste uitdagingen ziet. Ze wil als stichting voortdurend met diverse partijen in gesprek blijven. Bijvoorbeeld om de watervoorraad duurzaam op peil te houden: ,,Wij hebben zoveel kennis en kunde in huis dat onze inbreng van grote waarde kan zijn.’’

Naast deze beleidsmatige betrokkenheid noemt Ella de Hullu het in het vraaggesprek belangrijk dat het verhaal van de beken verteld blijft worden aan de inwoners van de Veluwe: ,,Het is hun geschiedenis en het gebied waarin zij leven. Een gebied met mooie natuur en ook vanuit cultureel oogpunt de moeite waard.’’

Naast het interview met de nieuwe voorzitter van de Bekenstichting is er in het septembernummer van De Wijerd in verschillende artikelen ook ruim aandacht voor achtereenvolgens de Handelse beek tussen Vaassen en Emst, de Assenbeek bij Laag-Soeren en de Zwaanspreng en de Kayersbeek in Apeldoorn. Verder zijn er gesprekken opgenomen over de geschiedenis van het waterbeheer en cultuurhistorie in het landschap en over beekbeheer rond Putten.

Voor meer informatie of het bestellen van een nummer van De Wijerd kunt u contact opnemen met het secretariaat Z. Hottinga-Doornbosch info@sprengenbeken.nl

De nieuwe jubileum Wijerd van juni is uit!

Wethouder Epe pleit voor realisatie centrum industriële geschiedenis èn hotel

Jan Aalbers oppert plan in glossy magazine van 40-jarige Bekenstichting

Epe – Wethouder Jan Aalbers van de gemeente Epe pleit voor de realisatie van een speciaal kenniscentrum over de industriële geschiedenis van de Veluwse regio. Hij ziet dit het liefst verrijzen in combinatie met een hotel, waarmee toeristen op de Veluwe een interessante pleisterplaats wordt geboden. Aalbers oppert het idee in De Wijerd, het kwartaalblad van Stichting tot Behoud van de Veluwse Sprengen en Beken.

De Bekenstichting bestaat 40 jaar en ter gelegenheid daarvan brengt de redactie van De Wijerd vandaag een speciale glossy uit. In dit nummer staat een interview dat hoofdredacteur Henri Slijkhuis had met de Eper bewindsman. Jan Aalbers daarin: ,,Het zou prachtig zijn om een informatie- en kennis-centrum vorm te kunnen geven over de industriële geschiedenis, die aan beken, sprengen en watermolens is verbonden, inclusief de geschiedenis van de wasserijen, die later op de plek van watermolens zijn ontwikkeld. Uiteraard leren we daar ook over de natuurwaarden en is het centrum een startpunt voor wandelingen en excursies.’’

Hotel

Uit het vraaggesprek wordt duidelijk dat wethouder Aalbers er al flink over heeft nagedacht: ,,Zo’n centrum kost investeringen én onderhoud, moet steeds kunnen vernieuwen om interessant te blijven. Dat betekent, dat er ook een economische energiebron nodig is. Dat zou een combinatie met een hotelfunctie kunnen zijn. De recreanten zijn immers een doelgroep, die je heel veel kunt bieden met historie, natuur, landschap, wandelen en een spetterspeelplaats voor kinderen.’’

De ideeën van Aalbers zijn een fragment uit de vele verhalen die de redactie voor dit nummer maakte over verleden, heden en toekomst van de 40-jarige Bekenstichting.

Verwaarloosd

De Bekenstichting is opgericht in 1979 toen de beken op de Veluwe sterk verwaarloosd waren en er vele door gebrek aan onderhoud geen water meer voerden. Ze werden ooit gegraven voor het opwekken van energie om watermolens te laten draaien voor de productie van papier, graan en koper in deze regio. Mede door de inzet van de stichting is in de afgelopen 40 jaar met succes aandacht gevraagd en gekregen voor het herstel van de beken op de Veluwe. De inzet van de vele vrijwilligers van de stichting is nog steeds broodnodig, want nieuwe bedreigingen kloppen inmiddels aan de deur, in de vorm van klimaatverandering, een extreem droog jaar, wateronttrekking en plannen voor een strategische watervoorraad.

Jeugd

Het jubileum wordt door de Bekenstichting op verschillende momenten gevierd met uiteenlopende evenementen, waarbij ook de jeugd wordt betrokken. De stichting ziet het als een belangrijke taak om de waarde en het nut van sprengen en beken bij jongeren onder de aandacht te brengen. Om dat op een zo leuk mogelijke manier te doen is contact gezocht met diverse scoutinggroepen in het werkgebied van de Bekenstichting. Zo zullen in Heerde op zaterdag 6 juli scouts kinderen gaan begeleiden met allemaal water-gerelateerde activiteiten in een aantrekkelijke mix van leuk en leerzaam. Deelnemers komen op die manier bijvoorbeeld te weten waarom het water zo koud is en wat er allemaal in het water zit. Wie weet wordt er net als op 18 mei in Hattem weer een badeendjes-race gehouden.  Voor alle deelnemers is er bovendien een klein cadeautje van de jarige stichting, die ook langs een aantal sprengen en beken Geocaching realiseert, een hypermoderne vorm van schatzoeken.

Voor meer informatie over de stichting of voor het bestellen van een exemplaar van de jubileum-Wijerd, kunnen belangstellenden contact opnemen met Zwier Hottinga-Doornbosch info@sprengenbeken.nl, zie ook www.sprengenbeken.nl