Meer bossen aanleggen in Nederland?

Vandaag (24 oktober 2016) in de media het nieuws dat Staatsbosbeheer en verschillende Natuur- en Milieuorganisaties nieuwe bossen aan willen leggen in Nederland. Zie bijvoorbeeld het artikel in Trouw.

Leuk plan, maar heeft het onderzoek naar de positieve effecten ervan ook rekening gehouden met de negatieve invloed van deze vergroting van het bomenbestand op het grondwater? Meer bomen betekent meer verdamping en negatieve invloed op de grondwaterstand, die toch al onder druk staat. Of kijkt de politiek alleen naar wat zich boven de grond afspeelt en niet naar wat zich onder het grondoppervlak afspeelt?

Bekenschoonmaak

In Ugchelen heeft een club vrijwilligers de Koppelsprengen, de Winkewijert en de Schoolbeek schoongemaakt. Vorig jaar hebben ze deze beken voor het eerst aangepakt en zaterdag 6 februari 2016 weer. Het is goed te merken dat dat werkt! De beken stromen weer goed door!
De foto’s en het filmpje zijn van Nel Appelmelk.

schoonmaakkoppelsprengen1

schoonmakkoppelsprengen2

Beekprik vroeg actief

Al heel wat vroeger (een maand eerder) dan vorig jaar zijn beekprikken gesignaleerd in de Veluwse beken. Nestjes bouwend en paaiend.

Donderdag 4 februari 2016 zijn ze voor het eerst waargenomen.

Beekprik (foto: Nel Appelmelk)

Beekprik (foto: Nel Appelmelk)

Beekprik (foto: Nel Appelmelk)

Beekprik (foto: Nel Appelmelk)

Beek op Warnsborn hersteld

Bij de wolkbreuk van juli 2013 werd de bovenloop van de Beek op Warnsborn in Arnhem Noord danig beschadigd. Eigenaar Geldersch Landschap en Kasteelen is nu bezig de oevers, de bruggetjes en de beschoeiing van sprengkoppen  te herstellen.

Warnsborn3

In de benedenloop, ten noorden van Hotel Warnsborn is de beekloop verbreed tot een langgerekte vijver langs een weide.
De Beek op Warnsborn loopt – net als de beek op Vijverberg – niet naar de Neder Rijn, maar in noordelijke richting, waar het water in de bodem verdwijnt. Door de geïsoleerde ligging van deze beken komt hier nog steeds de Europese Rivierkreeft voor.

Warnsborn1

Meer water in de Grift

Wethouder Mark Sandmann van de gemeente Apeldoorn en heemraad Frans ter Maten van het Waterschap Vallei en Veluwe hebben op donderdag 10 december 2015 een belangrijke handeling verricht in het beekherstel in Apeldoorn. Zij zetten samen een schuif om bij de Beek in het Orderveen, waardoor dit water bij de Europaweg in de Grift terecht komt. Hierdoor blijft het schone beekwater schoon en komt er meer water in de Grift. De kansen voor natuurontwikkeling en recreatie nemen op deze manier toe.

Kijk hier voor het volledige bericht.

Readskonkbearzerûch

Ook op de Veluwe groeit en bloeit deze mooie waterplant. Met name in de Smallertse Beek. Op de hoek van de Bloemhofweg en de Vaaassensebinnenweg heeft het Waterschap hierover een instructief informatiebord geplaatst.

Readskonkbearzeruch =  Duizendknoopfonteinkruid in het Fries

Readskonkbearzeruch = Duizendknoopfonteinkruid in het Fries

Duizendknoopfonteinkruid is een vaste waterplant die behoort tot de fonteinkruidfamilie. De Potamogeton polygonifolius bloeit van mei tot augustus met groene bloemen. De bloeiwijze is een aar. De aarsteel is dunner dan de stengel en overal even dik. De vrucht is een 2-2,5 mm lang nootje, dat stomp en gekield is. De zaden zijn roodbruin.De drijvende, 2-5 cm lange bladeren hebben een leerachtige bladschijf en een lange bladsteel. De nerven van de ondergedoken, doorschijnende bladeren zijn niet opvallend. De steunblaadjes zijn 1-5 cm lang. De plant wordt 10 tot 60 cm hoog en vormt een wortelstok. De plant komt in het algemeen voor op zandgronden in ondiep, voedselarm water.  (bron: Wikipedia)
Haar verspreiding is te vinden op http://www.verspreidingsatlas.nl/1000
Ook wij op de Veluwe -en onze gasten- kunnen ervan genieten. Onze fraaie beken zijn een ideale leefplaats voor deze planten. Maar dan moet er wel water in de beek stromen.

2014-04 Readskonkbearzeruch 2

Wie heeft meer informatie over de Readskonkbearzerûch ?

Jan van de Velde

Orderbeek – Nieuwe loot aan het bekenstelsel

ORDERBEEK – Nieuwe loot aan het bekenstelsel

(Het volgende artikel is verschenen in de Stentor van 3 januari 2014. De tekst is van Bert Felix)

De gemeente Apeldoorn begint deze of volgende maand met het herstel van een flink deel van de Orderbeek. Het gaat om het gedeelte tussen de Laan van Spitsbergen en de Jachtlaan. Een groot deel van het traject loopt door de Frans van Mierisstraat en de Zanderijweg. Het werk is opgeknipt in zes delen, die na elkaar worden uitgevoerd.


Grotere kaart weergeven

Nadat de afgelopen weken al een oude vervuilde beekbodem in de Zanderijweg is opgeruimd, begint binnenkort het echte graafwerk. Het herstel van de beek wordt in augustus afgerond, waarna in het najaar nog nieuwe bomen volgen. De beek komt aan de noordkant van de Frans van Mierisstraat en de Zanderijweg. Woningen in de straat kunnen een speciale goot in de tuin krijgen om hun regenwater bovengronds op de beek te laten afvloeien. De gemeente hoopt de goten ook in andere buurten aan te leggen.

,,Je maakt heel zichtbaar dat het ook om het afkoppelen van regenwater van het riool gaat, een duurzame oplossing voor de opvang van regenwater’’, zegt ontwerper Theo Straatsma van de gemeente Apeldoorn.

Het herstel van de Orderbeek begint bij de voormalige Caretex-locatie, waar vorig jaar een nieuwbouwbuurt is verschenen. De beek loopt van de duiker onder de Laan van Spitsbergen over een vernieuwd talud naar een pleinachtig punt net voor de Laan van Orden. Daar komt een kleine waterval die het hoogteverschil zichtbaar maakt, dat in vroegere tijden werd gebruikt door de Ordermolen. Naast de waterval komt een vistrap. Met een muurtje erbij moet het een mooi punt in de wijk worden, net tegenover het parkje.

Herstel van de Orderbeek in de Frans van Mierisstraat en de Zanderijweg. De huizen krijgen er bruggetjes. (Artist impression Gemeente Apeldoorn)

Herstel van de Orderbeek in de Frans van Mierisstraat en de Zanderijweg. De huizen krijgen er bruggetjes. (Artist impression Gemeente Apeldoorn)

In de Frans van Mierisstraat en de Zanderijweg komen veertig bruggetjes over de vernieuwde beek, waardoor de bewoners met hun auto bij hun woningen kunnen komen. Halverwege volgt nog een vernieuwing van het speelveld, waar een waterspeelplek komt. De ontwerpers van de gemeente hebben samen met kinderen uit de buurt een ontwerp gemaakt, dat momenteel wordt uitgewerkt.

Helemaal zuiver in de leer is het herstel van de beek niet. Aanvankelijk lag de Orderbeek namelijk achter de huizen aan de zuidkant van de Zanderijweg. Alleen een sprengkop van de Driehuizer spreng lag in de Zanderijweg.

Door de grasberm van de Zanderijweg voor de nieuwe beekloop te gebruiken, blijven particuliere tuinen ongemoeid en profiteren meer aanwonenden, en voorbijgangers, van het herstel. Wadi’s, verdiepte plekken om water tijdelijk op te vangen, komen er niet. Daarvoor is er te weinig ruimte in het gebied. Die is er wel in het volgende deel van het beekherstel, dat ten zuiden van de Jachtlaan verder moet gaan.

Volgens plan wordt ook het beekgedeelte tussen sprengkoppen en Laan van Spitsbergen aangepakt. Daar krijgt de beek een fraaie loop, met wateropvang en ecologie, op het kazerneterrein.

Fedor Buitenhuis heeft zelf alvast een goot aangelegd langs zijn huis. Een extra lange, want zijn regenpijp zit aan de achterzijde van zijn woning aan de Zanderijweg. Buitenhuis noemt de afkoppeling van regenwater een mooi idee. ,,Waarom water bij de rioolzuivering zuiveren dat al schoon is.” (foto Cees Baars)

Fedor Buitenhuis heeft zelf alvast een goot aangelegd langs zijn huis. Een extra lange, want zijn regenpijp zit aan de achterzijde van zijn woning aan de Zanderijweg. (foto Cees Baars)

Inmiddels hebben zich 35 gezinnen aangemeld voor de afkoppeling van regenwater en zijn er enkele proefgoten aangelegd om meer bewoners over de streep te halen. Buurtbewoner Fedor Buitenhuis kon niet wachten op de gemeente. Hij legde nu al een gootje aan bij zijn huis. ,,Ik vind het een heel mooi idee, dat afkoppelen van regenwater. Waarom water naar de rioolzuivering laten gaan dat al heel schoon is’.”

Aanmelden is nog mogelijk op www.apeldoorn.nl/beken.

Hoe het water op de berg kwam

(Onderstaand artikel is verschenen in de Stentor van 4 januari 2014. De foto’s zijn gemaakt door Gert-Jan Blankena, adviseur van de Bekenstichting.)

Nee, deze keer niet het bekende ver­keersknooppunt de Waterberg bij Arnhem maar een veel mooiere plek: de Waterberg bij Hoenderloo. Met zijn 96 meter een van de hoogste ‘bergen’ van de Veluwe. Met als specialiteit dat er vlak onder de top water te vinden is. In fei­te stelt dat niet zo veel voor: het zijn maar een paar plasjes met de afmetingen van een flinke tuinvijver. Maar curieus is het wel. Want hoe kan er water staan op pak­weg 85 meter boven NAP?

Het is jammer dat het meertje op de Waterberg niet meer wordt on¬derhouden. Het is een plek met een hoge blevingswaarde. (foto Gert-Jan Blankena)

Het meertje op de Waterberg  (foto Gert-Jan Blankena)

Voor het antwoord moeten we ver terug­gaan in de tijd. Er zijn vier oorzaken aan te wijzen voor het ontstaan van deze plasjes: het ijs, de wind, regen en later… de mens. De Waterberg maakt deel uit van de stuwwal van de Oost-Veluwe, ontstaan in de ijstijd tot zo’n 130.000 jaar geleden. Die stuwwal is door het landijs opgedrukt uit het oerdal van de Rijn, dat we nu de IJssel­vallei noemen. Het ijs ploegde een dal uit van 125 meter diep en 40 kilometer breed met aan de ene kant ‘onze’ stuwwal en aan de andere kant de Sallandse heuvelrug. De stuwwallen zijn na die ijstijd door smelt­water en regen behoorlijk geërodeerd, waarbij het afstromende water het bodem­materiaal meenam en aan de voet van de stuwwal weer afzette. Dit gebeurde echter ook tussen de heuvels op de stuwwal zelf. En dan vooral op plekken waar het afstromen­de water werd tegengehouden door grint­en leembanken. Het water stagneerde hierop waardoor er natte plekken ontstonden.

In de volgende ijstijd, 120.000 tot 12.000 jaar geleden, ontstonden enorme zandver­stuivingen. De Noordzee lag droog en van­uit deze laagte werden massa’s zand door langdurige, stormachtige winden meege­voerd en tot ver in Duitsland en Polen weer afgezet: de dekzanden. In onze stre­ken waaide het zand tegen de stuwwal aan en op sommige plekken er zelfs overheen. In de luwte van de hogere toppen kwam het zand tot rust. De noordoostflank van zo’n top raakte bedekt met zand waar de oorspronkelijke helling grotendeels onder kon verdwijnen. Soms werden de dalen in de stuwwal zelfs volledig begraven door het zand zoals dus ook die vroegere, slecht doorlatende plekken. In de vele tientallen eeuwen die daarop volgden herstelde het klimaat zich en raak­te het landschap weer begroeid. Het regen­water dat op de stuwwal viel zakte weg in de bodem. Aan de voet van de Veluwe kwam het water weer tevoorschijn. Op die natte plekken ontstond veen dat later door de lokale bewoners dankbaar werd ge­bruikt als brandstof. Dit gebeurde ook op de natte plekken op de stuwwal. Als de slecht doorlatende laag niet te diep onder het stuifzand was begraven kon zich ook hier veen ontwikkelen. Midden op de Velu­we! Zo is het ook op de Waterberg gegaan, 85 meter boven de zeespiegel! Opmerkelijk is dat het veen pas laat is weggegraven. Op de topografische kaart van 1920 is nog geen water te zien, evenmin op de editie van 1926. Op de kaart van 1933 zien we een blauw vlekje verschijnen. Pas in die tijd is het veen hier weggestoken.

Zelfs nu nog is duidelijk te zien dat de plasjes zijn ontstaan door graafwerk: de oevers zijn te steil, de vorm is onnatuurlijk, er zijn meerdere plasjes. Op de achtergrond is nog vaag de top van de Waterberg te zien. (oto Gert-Jan Blankena )

foto Gert-Jan Blankena

Zelfs nu nog is duidelijk te zien dat de plasjes zijn ont­staan door graafwerk: de oevers zijn te steil, de vorm is onnatuurlijk, er zijn meer­dere plasjes. Later is er opnieuw gegraven, dit keer aan de overzijde van de weg. Mis­schien om grint of leem te winnen? Er is een diep gat ontstaan dat zich heeft gevuld met water. De weg heeft dus dwars door het veentje gelopen. Dat moet een specta­culair gezicht zijn geweest zo halverwege de vorige eeuw! Het geheel is in die tijd ook nog eens wat opgeleukt met Rhododen­drons, Thuja’s en andere siergewassen.

Het is jammer dat het meertje op de Waterberg niet meer wordt onderhouden. Het is een plek met een hoge belevingswaarde, zeker als er een informatiebord wordt geplaatst.

Ga maar eens kijken bij fietsknooppunt 07 aan de Noordweg bij Hoenderloo en oor­deel zelf. Het is wel een stevige klim vanuit Apel­doorn, maar dat is toch geen probleem zo vlak na de feestdagen?

Vlotte boomplanting bij waterval Loenen

Eerder hebben we bericht over de werkzaamheden bij de Loener waterval. Onderstaand artikel uit de Stentor van 2 januari 2014 beschrijft de laatste werkzaamheden op deze plek:

LOENEN – Het Waterschap Vallei en Veluwe heeft woord gehou­den. Vrijwel direct na het kappen van de sparren, eiken en beuken van de laan naar de Loenense wa­terval zijn hier twee rijen beuken geplant. Het waterschap heeft on­dervonden dat vele bezoekers van­af de parkeerplaats naar de water­val verbaasd constateerden dat de mooie laan is verdwenen. Bij de parkeerplaats is nu een informa­tiebord geplaatst waarop duidelijk is te lezen waarom het Water­schap deze totaalkap heeft laten plaatsvinden. De aanblik vanaf Beekbergerweg is nu wat milder geworden. Het landschap oogt minder kaal. Als het weer het toe­laat wordt ook begonnen aan het herstellen van het pad.

Het Waterschap plantte beuken langs de spreng. foto Martien Kobussen

Het Waterschap plantte beuken langs de spreng. foto Martien Kobussen