In gesprek met Henk Weltje

(verschenen in de Wijerd van september 2015)

Door Henri Slijkhuis

Tijdens de excursie naar de Wenumse Beek op 25 oktober 2014 raak ik in gesprek met Henk Weltje uit Apeldoorn (1). Henk vertelt me, dat hij een eigen website heeft gemaakt over de beken in Apeldoorn. Thuis heb ik die website direct bekeken. Hierin is een indrukwekkende  hoeveelheid  informatie over de Apeldoornse beken en sprengen te vinden. Wandelaars en fietsers komen ook uitgebreid aan hun trekken door de verschillende routebeschrijvingen.  Het tweede deel van site, over de geschiedenis van de familie Weltje, is ook verbazingwekkend. Voor mij meer dan voldoende reden om Henk op te zoeken.

Henk Weltje bij de Winkewijerd

Henk Weltje bij de Winkewijerd

Henk is een goedlachse zestiger, die momenteel nog een deeltijdbaan heeft als software consultant. Hij heeft vele jaren gewerkt in de Informatie Technologie (IT) ten behoeve van de luchtvaartindustrie.

Henk vertelt, dat hij als kleine jongen de bijnaam “kreeftenmepper” had. Zijn opa en oma woonden in Arnhem bij Warnborn en de Vijverbergspreng. Hij was daar veel en speurde in de sprengkoppen naar  kreeften en uiteraard moesten die ook gevangen worden. Henk is opgegroeid nabij de Badhuisspreng in Apeldoorn, dat ook het badhuis voedde met ijskoud sprengenwater. Zwemmen en zwemles waren mooi in de buurt. Gevolg van dit alles was wel een longontsteking die hij daar door het “lekkere frisse water” op een keer heeft opgelopen. Het heeft zijn liefde voor sprengen en beken niet bedorven. Overigens staat de Badhuisspreng sinds de jaren zestig droog.

Henk beschikt over een indrukwekkende hoeveelheid oude kaarten van Apeldoorn en de Veluwe met sprengen en beken erop. Terwijl hij vertelt, strooit hij kaarten van de Veluwe van Christiaan Sgrooten (1570), Nicolaas van Geelkercken (1630)en van Apeldoorn (1860-1900-1933-1968-2007) op tafel uit. Om van te likkebaarden!

Vijf jaar geleden heeft Henk op een jaarvergadering van de Bekenstichting het plan gelanceerd om fietstochten langs de sprengen en beken te gaan opzetten. Hoewel er wel geïnteresseerd op wordt gereageerd,  is het voorstel toch niet overgenomen. Voor hem geen reden om bij de pakken neer te gaan zitten. Zelf oppakken! Op zijn site zijn inmiddels verschillende mooie fietstochten te vinden in en om Apeldoorn. Henk biedt aan om voor een kleine groep vitale donateurs van de stichting in Apeldoorn een speciale fietstocht te organiseren langs bijzondere plekken.

Henk vindt verdroging de grootste bedreiging voor de beken. Vitens ziet volgens hem de Veluwe als een geweldige mooie bron voor schoon grondwater en levert dit water aan steeds meer mensen. Er wordt nu zelfs over gedacht om Veluws water aan Utrechtenaren te gaan leveren. Het is voor de Bekenstichting van belang om vroegtijdig in overleg te treden met provincie, Vitens, waterschap Vallei en Veluwe en gemeenten om te voorkomen, dat er plannen worden gemaakt die leiden tot verdere verdroging van de Veluwe. Het omgekeerde moet volgens Henk gebeuren. De verdroging moet op korte termijn aangepakt worden. Daarom is beleidsbeïnvloeding in zijn ogen één van de belangrijkste taken van de Bekenstichting.

Hij draagt zijn steentje bij aan de beleidsbeïnvloeding. Afgelopen februari heeft hij namens de werkgroep Sprengen en Beken van de KNNV afd. Apeldoorn een informatieavond bezocht over de herinrichting van het brongebied van de Eendrachtspreng. De avond is georganiseerd door de Dorpsraad Ugchelen samen met de gemeente Apeldoorn en het waterschap. De opkomst is geweldig. 130 mensen zitten op elkaar gepropt in een te kleine zaal. Henk heeft na afloop informeel met medewerkers van gemeente en het waterschap van gedachten kunnen wisselen over de rol van Vitens en de gevolgen voor de grondwaterstand. Het herinrichten van de Eendrachtspreng moet in zijn ogen samen gaan met plannen maken om meer water in de sprengen te krijgen (2).

Aan het eind van de middag lopen Henk en ik voor een foto een paar meter zijn straat uit en stuiten direct op de Ugchelsebeek en de Winkewijerd.  Het is somber weer en koud, maar het stromende, heldere water met de mooie oevers zorgt ervoor dat de stemming opperbest blijft.

Noten:

  1. Het betreft de excursie op 25 oktober 2014 voor contactpersonen naar het Wenumse bekenstelsel met een bezoek aan de Wenumse watermolen
  2. Henk Weltje, Theo Kuipers, Herstel van de Eendrachtspreng, in de Vier Jaargetijden 2015-2, p. 11-13