Jaarplan 2016 werkgroep Cultuurhistorie

Sprengenbeken zijn eeuwenoude wateren op de Veluwe, die door de mens gegraven zijn. Het doel van de sprengenbeken was om water naar watermolenraderen te leiden om deze te kunnen laten draaien ten behoeve van productie van onder andere olie, koren, wol en papier.

Wij hebben als Bekenstichting veel interesse in het ontstaan en de ontwikkeling van de sprengenbeken. De sprengenbeken worden door ons beschouwd als cultuurhistorische elementen. Sinds enkele jaren bestaat binnen de Bekenstichting een ‘Werkgroep Cultuurhistorie’ die zich richt op de geschiedenis van de sprengenbeken. De werkgroep heeft zich ten doel gesteld om historisch onderzoek te doen, cultuurhistorische waarden van sprengenbeken te beschermen en dit erfgoed (opnieuw) te benutten.

Vanaf 2016 heeft de werkgroep een jaarplan waarin de projecten staan beschreven waar ze aan werken. De werkgroep heeft de projecten ingedeeld binnen vastgestelde kerndoelen. In 2016 zal de werkgroep zich onder andere met de volgende projecten bezig houden:

1.  Uitvoeren en publiceren van onderzoek

a.   Leveren van artikelen met cultuurhistorische wandelroutes aan het blad ‘De Wijerd’;

b.  Schrijven van een hoofdstuk over sprengen en beken in een boek van het Waterschap Vallei en Veluwe;

c.   Projectvoorstel voorbereiden voor de uitvoer van het project ‘Oral History’, waarbij verhalen over sprengenbeken en watermolens worden ‘gevangen’ door middel van interviews;

d.   Jaarexcursie in Putten voorbereiden;

2. Verzekeren behoud cultuurhistorische waarden sprengenbeken

a.  Door haar speciale ontstaanswijze behoeven sprengenbeken een apart onderhoudsregime waar volgens de werkgroep binnen vigerend beleid van het Waterschap onvoldoende rekening mee wordt gehouden. Door middel van beleidsbeïnvloeding en het uitvoeren van onderzoek probeert de werkgroep dit te verbeteren;

b.  Het gebrek aan watervoerendheid van de Puttense beken wordt onder de aandacht gebracht tijdens de jaarexcursie;

3. Cultuurhistorisch waardevol erfgoed benutten

a.  In de Seelbeek is een bijzondere waterfilterkelder die de werkgroep door middel van fondsenwerving wil restaureren en voor publiek zichtbaar wil maken;

b.  Aan de Oorsprongbeek en de Slijpbeek hebben ooit watermolens gestaan. Aan de Oorsprongbeek is een molengoot aanwezig. De werkgroep gaat zich inzetten om het watermolen gerelateerde verleden samen met Geldersch Landschap en Kasteelen nog beter zichtbaar te maken;