Oude kopermolen in beeld

In de Stentor van 4 augustus 2014 stond een verslag van de excursie naar de Kopermolen in Zuuk. U heeft nog de mogelijkheid om deze excursie zelf mee te maken. Zie de agenda.

De molen van de eigenzinnige Haack leeft dit jaar weer een beetje door excursies.

door André Valkeman ZUUK – Mocht De Kopermolen van Zuuk/Epe een ziel hebben, dan zou hij zich best weleens een­zaam kunnen voelen. Vroeger, een paar eeuwen geleden, leefden er grote controverses over en rond­om hem.

Nu wordt de molen niet meer ge­bruikt om graan, papier of koper te maken. Oud en vervallen is het bouwwerk niet, maar zo sterk en stevig als staal kun je hem nu ook weer niet noemen. Gebruikt wordt hij dus niet meer, mondjes­maat ontvangt de molen bezoek.

Mocht de molen zich inderdaad al­leen voelen, dan zijn het fijne tij­den voor hem. In samenwerking met de Bekenstichting organi­seert Veluws museum Hage­doorns Plaatse een drietal excur­sies naar de molen van monumen­tale allure. 18 juli waren er al tien­tallen mensen die de molen wil­den zien, straks op 15 augustus komt er nog een groep. En van­daag, 1 augustus, komen er bijna dertig mensen die de excursie wil­len volgen. Daarmee is deze com­pleet overboekt. Jacques Meijer leidt iedereen rond. ,,Te herken­nen aan zijn krokodillenhoed’’, roept hijzelf. Opvallend is dat de groep ‘excursisten’ ook veel inwo­ners van Epe en omgeving her­bergt. Lang niet iedereen is toe­rist. Vanaf de Ledderweg (straat waar het Hagedoorns Plaatse-mu­seum aan ligt) wordt een fietspad genomen, ter hoogte van juwelier Eurogold aan diezelfde weg. De in­gang heeft iets onheilspellends voor sommige wandelaars die ach­ter Meijer aanlopen. Waar gaat het heen? Eerst stopt de excursie­leider bij De Klaarbeek. ,,Niet te verwarren met het zorgcentrum De Klaarbeek’’, zegt hij nog maar eens. Dan houdt de man de groep op bij een ogenschijnlijk niet ter zake doende weggetje. Iedereen wil er eigenlijk al voorbijlopen.

Meijer maant iedereen vriendelijk doch dringend tot stoppen. ,,Hu, Peerd”, roepen sommigen in het gezelschap. Het pad is nog geen halve meter breed en lijkt inder­daad meer het doorlopen waard. Alleen staat er wel een straat­naambord boven, gek genoeg. ‘Haackpad’, valt te lezen.

,,Pot-ver-drie, dus hier ligt het Haackpad’’, zegt een man tegen zijn vrouw. ,,Ik heb het laatst nog proberen te vinden.’’ ,,De heer Frans Jan Haack was ooit eigenaar van deze kopermolen waar we naar op weg zijn’’, vertelt Meijer.
Haack begon er een koperverwer­kingsbedrijf. Daarmee leidde hij een nieuwe episode binnen de ge­schiedenis van de molen in. Pa­pier en koren werden al eens ver­vaardigd middels de molen. Haack wilde echter koper verwer­ken.

De groep is nu daadwerkelijk bij de molen. Wat opgeschoten pu­bers zijn met hun ouders meege­komen in de rondleiding. Wat Haack halverwege 1700 via de mo­len maakte kennen zij nu als doe­koe. Hun ouders en grootouders kenden het als geld en in de tijd van Haack noemde men het dui­ten. De waarschijnlijk meest ex­centrieke moleneigenaar gaat het geld voor de Verenigde Oost- Indi­sche Compagnie (VOC) maken.

In het zonnetje luisteren deelnemers aan de excursie naar het verhaal van de kopermolen.  (foto: Cees Baars.)

In het zonnetje luisteren deelnemers aan de excursie naar het verhaal van de kopermolen.
(foto: Cees Baars.)

Deze muntplaatjes zijn dan be­stemd voor De Munt in Amster­dam waar ze van het VOC-logo voorzien worden. Het is dus een betaalmiddel in het zogenoemde ‘de Oost’. Andere moleneigenaren en boeren blijken niet zo blij te zijn met Haack en zijn personeel.

De Kopermolen stuwt onder hun bewind het water zo hoog op dat andere molens die verderop lig­gen nog maar moeilijk kunnen functioneren en het water van De Klaarbeek stroomt zelfs op wat plekken over dijken heen. Men is nogal boos op Haack. Boeren en buitenlui die schade ondervinden compenseert Haack. Hij blijkt de beroerdste niet te zijn. Alleen de vete met Wichmans Brants blijft bestaan. Hij kan Haack en zijn handelwijze met de molen niet uitstaan.

De man heeft zelf een korenmo­len aan De Klaarbeek. Haack be­sluit maar deze te kopen en zo raakt hij ook van dat gezeur af, na­dat hij daarbij ook rechtszaken aan zijn broek heeft gehad vanwe­ge de manier waarop hij zijn mo­len bestiert. Eén voor één mogen bezoekers in de beruchte molen kijken. ,,Wanneer we de molen in­gaan, is het moment daar om nog even naar de kleine lettertjes in uw verzekeringspapieren te kij­ken’’, lacht Meijer.

Er is namelijk wel eens iemand door de vloer heen gezakt, vertelt hij. Vandaag komt iedereen er ech­ter zonder kleerscheuren vanaf.