Robuuste Grift slokt watermassa

Uit De Stentor Epe-Vaassen van 2 augustus 2014:

Maandagmiddag. Het KNMI geeft code oranje uit. En te­recht, zo bleek een paar uur later! Pas de volgende dag drong het tot me door hoe­veel regen er was gevallen. Hoe zou de Grift, inmiddels een belangrijke wateraf­voer van Apeldoorn, het hebben gedaan?

En vooral: hoe zou de Robuuste Grift er na al dat water uit zien?

De Robuuste Grift is een project van het waterschap Vallei en Veluwe waarbij de oorspronkelijke Grift, die al is aangelegd in de vijftiende eeuw, veel natuurlijker is ge­maakt. Op heel wat plekken is de Grift fei­telijk opnieuw aangelegd. In een brede bed­ding waar de beek zijn gang mag gaan; waar natuurlijke processen zoals afkalving, erosie en sedimentatie kunnen plaatsvin­den. Maar waar ook veel water in kan wor­den opgevangen. Met zo’n bak water als maandag moet dit allemaal goed te zien zijn. Dus op naar het Wenumse veld en Epe!

Maar dat viel tegen. Of mee, het is maar hoe je het bekijkt. De Grift had de water­massa heel beheerst opgevangen; het wa­terniveau was op die plekken maar een kleine twintig centimeter hoger geweest en was nu alweer normaal. Van de erosie­processen waarop ik me had verheugd was geen sprake. De brede beddingen en de stu­wen hadden de hoogwatergolf keurig afge­vlakt, wat uiteraard ook de bedoeling was.

 De ‘Robuuste Grift’ heeft de watermassa deze week heel beheerst opgevangen; het waterniveau was nu alweer normaal. Gert-Jan Blankena

De ‘Robuuste Grift’ heeft de watermassa deze week heel beheerst opgevangen; het waterniveau was nu alweer normaal. Gert-Jan Blankena

Toch vind ik het jammer dat er niet wat meer gespeeld wordt met de natuurlijke processen die ook bij een Robuuste Grift horen. De dynamiek kan gemakkelijk wor­den verhoogd door actiever met de stuwen te werken.

Tegelijk zijn er genoeg positieve ontwikke­lingen te melden. Zoals in hetWenumse veld, halverwege Apeldoorn en Vaassen.

Hier liggen de overblijfselen van een vis­kwekerij. Te bereiken via de Groenevelt­weg.

De kwekerij is al jaren geleden verlaten en is nu spontaan dichtgegroeid met wilgen en berken. De Grift is hier met een paar grote bochten doorheen gelegd. Hierdoor is een aantrekkelijk landschap ontstaan, met een avontuurlijk wandelpaadje en bruggetjes. De moeite van het bezoeken waard. Helaas stroomt de Grift ook hier veel te traag. Gelukkig valt er af en toe een dikke tak of een halve boom in het water.

Daar voor hoopt zich allerlei rommel op, waardoor de beek half afgedamd wordt.

Hierdoor ontstaan er toch grote verschillen in stroomsnelheid. Op luwe plekken vindt sedimentatie plaats. Hier staan forse pluk­ken egelskop en liesgras. Op de iets sneller stomende plekken groeien smalle water­pest en sterrenkroos. Ook die planten heb­ben invloed op de stroomsnelheid: daartus­sen schuurt het water een kale zandbodem en zelfs een grintbodem uit. Het begin van de zo gewenste dynamiek is er!

 De Robuuste Grift. Het water schuurt een kale zandbodem en zelfs een grintbodem uit. Het begin van de zo gewenste dynamiek is er!

De Robuuste Grift. Het water schuurt een kale zandbodem en zelfs een grintbodem uit. Het begin van de zo gewenste dynamiek is er!

Maar er gebeurt meer. Om de stroomsnel­heid te verhogen zijn een aantal onderwa­terkribben aangelegd. Gemaakt van ter plekke uit het bos gezaagde paaltjes en wil­gentenen. Het zijn driehoekige structuren van enkele metersbreed en reiken tot hal­verwege de beek. Ook daar ontstaan mooie stroomversnellingen, wordt sediment afge­zet en er komt veel variatie in de bodem­structuur. Het effect van dit alles is bijzon­der: er vliegen tientallen libellen rond, waaronder de prachtige, vlinderachtige weidebeekjuffer, de watersnuffel en de platbuik. In het water vinden we rivierdon­derpad, grondel en kleine modderkruiper.

Op het water zien we honderden schrijver­tjes en schaatsenrijders. Een prachtig ge­zicht!

Alleen jammer dat je er bijna niet meer kunt komen. Het pad is volkomen dichtge­groeid met forse brandnetels, speerdistels en struikjes. Wie zich daar toch doorheen wringt wordt gepakt door lange uitlopers van braamstruiken. De bruggetjes liggen er voor joker bij. Het lijkt wel of het gebied vergeten is. Het is aangelegd, ingericht en… dat was het blijkbaar. Puur natuur, dat wel.

Maar of dit de bedoeling was?