Afronding project Lunterse Beek Klein Wolfswinkel-Engelaar

Op vrijdag 5 juni 2015 hebben GS van Utrecht, het DB van het Waterschap Vallei en Veluwe en de Gebiedscoöperatie O-gen de werkzaamheden van het project Lunterse Beek Klein Wolfswinkel-Engelaar feestelijk afgerond met een bijeenkomst waar, naast vertegenwoordigers van de genoemde organisaties, ook veel andere betrokken buurtbewoners, gebiedseigenaren en andere betrokken organisaties voor waren uitgenodigd.

naamloos-4 naamloos-6
naamloos-7 naamloos-8
naamloos-9 naamloos-11

Het traject dat nu is aangepakt betreft een deel van de Lunterse beek, westelijk van Renswoude, net zuidelijk van de N224 tot aan de Liniedijk van de Grebbelinie.

Omdat de Lunterse beek een bak vol water is, met weinig stroming en dynamiek, heeft het waterschap een nevengeul gemaakt, die landschappelijk in het gebied moest worden ingericht en de beek een beter ecologisch milieu moet geven. Deze nevengeul dient tevens als overloop bij grote waterafvoeren. Dat dit al heeft plaats gevonden en de nevengeul op deze wijze een eigen vorm krijgt is op de foto’s te zien. Bij de aansluiting van de Munnikenbeek is een overstort gemaakt voor deze af en toe voorkomende situatie. Omdat in de doorsnijding van de liniedijk een stuw zit in de beek, is de nevengeul via een duiker door de liniedijk gevoerd, waarna deze meanderend aansluit op de Lunterse beek na de stuw. Juist bij deze werkzaamheden zijn geologisch interessante opgravingen gedaan door buro RAAP. Uit de vondst van oude stenen pijlpunten blijkt dat hier lang geleden al mensen leefden op deze strategische positie langs de beek.

naamloos-12 naamloos-13
naamloos-14 naamloos-16

De nevengeul loopt door een klein bosgebied van Klein Wolfswinkel, waar vlak langs een dassenburcht moest worden gegraven, op een van de foto’s is de kraamkamer te zien. Verder zijn er verblijfplaatsen van de vos, de havik en de buizerd en is er een reigerskolonie.

De ecologie zal verder worden gevolgd, zowel bij de oevers, waar men stobben heeft toegepast als oeverafscheiding, in de beek en ook ten aanzien van de beplanting welke langs de beek is geplaatst op een aantal plaatsen. De inrichting heeft zodanig plaats gevonden dat er weinig tot geen onderhoud aan zal plaats hoeven te vinden.

Naast korte toespraken van de nieuwe Heemraad Schoonman van het Waterschap, de voorzitter van de Gebiedscoöperatie O-gen en de wethouder van Renswoude werd de openingshandeling verricht door deze mensen samen met een aantal gebiedsbewoners/-eigenaren.

naamloos-17 naamloos-18
naamloos-19 naamloos-21

Het gebied is in principe niet toegankelijk. Er komt vanaf de Lunterse beek nog wel een wandelpad (klompenpad?) over de beek het gebied in van Klein Wolfwinkel, waar t.z.t. woningen worden gebouwd op in te richten landgoederen.

Een laatste werk aan de Lunterse beek is in voorbereiding, nl. het opengraven van een geul bij Huize Scherpenzeel. Daarna volgt aansluiting op het Valleikanaal.

Als Stichting zullen we ons best doen dit weer te volgen.

9000 jaar geleden al menselijke activiteiten langs de Lunterse Beek!

Rond de Lunterse Beek woonden in de Midden-Steentijd al mensen. Dat blijkt uit vondsten en sporen die gevonden zijn tijdens archeologisch onderzoek in het beekdal van de huidige Lunterse Beek. Waterschap Vallei en Veluwe herstelt daar de bestaande Lunterse Beek en legt er een nieuw beekdeel aan.

2014-11 werkzaamheden Lunterse Beek

Het waterschap liet voorafgaand aan de werkzaamheden verplicht archeologisch onderzoek verrichten door Archeologisch Adviesbureau RAAP. Dit bureau trof op een agrarisch perceel ten westen van de stuw Groeperkade nabij Landgoed Engelaar ongeveer 9000 jaar oude vondsten en sporen uit het Mesolithicum aan.

In deze periode leefden de mensen vooral van jacht, visvangst en het verzamelen van eetbare producten uit de natuur, zoals noten en vruchten. Daarom worden ze wel “jager-verzamelaars” genoemd. Een van de vondsten is een pijlpunt (driehoek spits) van vuursteen. Deze pijlpunt laat zien dat er in het beekdal werd gejaagd, bijvoorbeeld op rendieren of herten die bij de beek kwamen drinken, of op vogels

Omdat ook het jagen, vissen en verzamelen afhankelijk is van de seizoenen, woonden de mensen in het Mesolithicum nog niet op een vaste plek. Ze trokken rond. Wel bleven ze soms een tijdje op een geschikte plaats. Beekdalen waren populair als langere verblijfplaats omdat daar drinkwater was én veel variatie in dieren en planten. Ook konden de bewoners met kano’s over de beek naar andere plaatsen varen. Werd een plek langer bewoond, dan zijn daar sporen van terug te vinden. Bij de Lunterse Beek zijn verschillende kuilen gevonden: het is goed mogelijk dat de jager-verzamelaars hier hutten of tenten bouwden, of kampvuren hadden. Behalve de pijlpunt zijn nog meer stukjes vuursteen gevonden. Dat geeft aan dat de bewoners hier niet alleen kwamen om te jagen, maar ook vuursteen hebben bewerkt

Het herstel van de Lunterse Beek is er op gericht dat het water in de beek beter gaat stromen en dat er meer variatie in plantengroei en diersoorten komt. Vissen zoals de riviergrondel en de winde kunnen binnenkort stroomopwaarts zwemmen omdat de stuw bij de Groeperkade voor vissen passeerbaar wordt gemaakt.

(Bron: waterschap Vallei en Veluwe)

Een update van de werkzaamheden rond de Lunterse Beek: De laatste week van november wordt de duiker gelegd door de Groeperkade heen. En zoals nu gepland wordt medio december het project opgeleverd en zal de nieuw gegraven beek weer stromen. Hieronder een paar foto’s die  een beeld geven van hetgeen tot nu toe is uitgevoerd. Let op! Het water stroomt nog niet en is daarom soms troebel en staat nog relatief hoog. Als het straks gaat stromen is het minder diep en helder. (foto’s beschikbaar gesteld door Maarten Veldhuis, Projectleider Projectrealisatie, Waterschap Vallei en Veluwe).

Meander in bos weer aangetakt.

Meander in bos weer aangetakt.

Beek gedempt en verlegd op Klein Wolfswinkel.

Beek gedempt en verlegd op Klein Wolfswinkel.

Archeologische begeleiding

Archeologische begeleiding

Verbinding klompenpaden via Klein Wolfswinkel

Verbinding klompenpaden via Klein Wolfswinkel

Pijlpunt van 9000 jaar oud

Pijlpunt van 9000 jaar oud

Gefreesd en klaar voor ontgraven

Gefreesd en klaar voor ontgraven