Verslag excursiemiddag voor contactpersonen in de Korte Broek, zuidelijk van Vaassen, en de Egelbeek op 2 november 2013

Zaterdag 2 november j.l. vond de contactpersonenbijeenkomst van de Bekenstichting plaats in Vaassen. Traditiegetrouw vindt hierbij altijd een excursie plaats.
We bezochten een natuurontwikkelingtraject in het natuurgebied de Korte Broek.
Geldersch Landschap & Kasteelen is sinds 1992 terreinbeheerder van dit gebied, 50 ha groot, ten ZW van Vaassen.
De afplagwerkzaamheden van begin jaren negentig in het oostelijk deel van het gebied hebben er toe geleid, dat er weer verscheidene zeldzame planten voorkomen. Deze goede resultaten waren aanleiding om in 2013 weer 17 ha af te plaggen en watergangen te verondiepen.
De groep start deze zaterdag in wat miezerig weer aan de oostelijke uitloper van de Korte Broek.
Door GLK uitgevoerde werkzaamheden hebben er voor gezorgd, dat de kwel dichterbij het maaiveld komt en het wordt meteen duidelijk, dat laarzen in dit terrein geen overbodige luxe zijn.
We hebben vanaf ons startpunt een mooi uitzicht op het voormalige smeltwaterdal.
Dit is nieuwe natuur, door graafmachines ca. 30 cm afgeschaafd en waar vorig jaar nog schapen graasden zien we, dat het water overal in het gebied aan het werk is.
In de Korte Broek zijn twee beken aanwezig: een molenbeek, de Nieuwe Beek die een stuk langs de noordelijke grens loopt en de niet economische beek de Egelbeek. Tijdens dit bezoek bemoeien we ons vooral met de Egelbeek.
In tegenstelling tot een sprengenbeek heeft deze beek geen sprengkoppen maar is een (natuurlijke) kwelbeek.Vanzelfsprekend is de beek in de loop der tijden verlegd en “gekanaliseerd”.
Tijdens het afplaggen dit jaar kwam in de witgele zandbodem de tekening tevoorschijn van de meanderende loop van de waarschijnlijk oorspronkelijke Egelbeek. Dit was goed te zien op foto’s die werden gemaakt door een camera bevestigd aan een vlieger.
Aan de Bekenstichting is gevraagd advies uit te brengen aan GLK over hoe om te gaan met deze ontdekking. De huidige loop is oud en al te vinden op kaarten van 1812. In al die tijd heeft de beek zich ontwikkeld qua breedte en profiel als een natuurlijke beek met een rijke flora.
We gaan een mooi stuk beek missen als we dit dempen en de net ontdekte loop weer herstellen.
De Bekenstichting wacht nog op advies in deze van een van haar adviseurs maar de contactpersonen en het Bestuur waren er deze zaterdag wel uit: huidige beekloop niet aantasten en wellicht kan de ontdekte meander worden gemarkeerd in het landschap.
Er was ook nog enige onduidelijkheid over de status van de Egelbeek als opgeleide beek. Nu vindt opleiding van beken plaats voor een molenplaats en daar is hier geen sprake van. Als de beek het natuurterrein verlaat loopt ze diep door een weidelandschap richting de Grift.

Wel is er enig hoogteverschil te bespeuren in het dal omdat de beek tegen de noordelijke dalwand is gelegd. Van een echt opgeleide beek kunnen we echter niet spreken en de beek kan hooguit gebruikt zijn voor het bevloeien van percelen grasland.
Prachtig verlegd is ook de A-watergang die als zuidwestelijke zijloop eerder is afgebogen en langs de zuidelijke flank is gelegd .
Er zijn hier mooie oevers aangelegd en deze watergang vervoert veel water en mag min of meer zijn gang gaan waardoor mooie buiten en binnenbochten en brede delen zijn ontstaan.
Uitspraak Gert Jan Blankena: “door al deze “variatie op de vierkante meter” ontstaan er allerlei microbiotoopjes voor waterdieren”. De beekprik is hier al op verschillende plaatsen “gespot” en we zouden eens met GLK moeten praten om een grindege paaiplaats in te richten waar publiek de paring van de beekprik kan gadeslaan.
Al met al een leuke excursie in een gebied waarvan we de ontwikkeling zeker moeten blijven volgen.

Dirk van Alphen