Vrijenbergerspreng en Veldhuizerspreng

Vrijenbergerspreng sprengenbeek Open in Atlas
Veldhuizerspreng sprengenbeek Open in Atlas

Vrijenbergerspreng en Veldhuizersprengtop
De Vrijenberger – Veldhuizerspreng is zeer diep. De sprengenbeek ligt zo’n zeven meter onder het maaiveld en is bijzonder waterrijk. De sprengkoppen hebben een rechthoekige afsluiting. De sprengenbeek heeft over twee kilometer een verval van ongeveer 15,5 meter, dat grotendeels via vijf watervallen (met een hoogte van 1,80, 1,20, 4,90, 0,95 en 5,80 meter) wordt overbrugd.

Grote waterval in de Vrijenbergerspreng

Grote waterval in de Vrijenbergerspreng

Omdat Rijkswaterstaat voor de zuidelijke sectie van het Apeldoorns Kanaal (Apeldoorn-Dieren) water nodig had werd de Kayersbeek, die oorspronkelijk de Grift mede voedde, omgeleid en werden de Zwaanspreng, de Oosterhuizerspreng en de Veldhuizerspreng (in 1869-1872) gegraven. Omdat er nog steeds onvoldoende water was, is in de jaren 1874-1876 de Veldhuizerspreng naar boven verlengd. Hier was een klein natuurlijk beekje zonder afvoer aanwezig. Deze werd vergroot, verdiept en aangesloten op de Veldhuizerspreng. Dit is de Vrijenbergerspreng. Hiermee kreeg het zuidelijk pand van het Apeldoorns Kanaal eindelijk genoeg water. De Vrijenbergerspreng ontspringt in het bosgebied ten westen van Loenen, iets ten noorden van de Groenendaalseweg. In het deel tot aan de Loenenseweg liggen een paar kleine watervallen. Net na de kruising met deze weg bevindt zich de grote waterval in een paar trappen. Vanaf het parkeerterrein bij deze kruising is zowel wandelend als op de fiets een tocht langs de beek te maken.

De grote waterval is in de periode 2011-2012 door het Waterschap gerenoveerd.  Ook het zicht van de beek is ingrijpend veranderd door het kappen van een groot aantal bomen.

Uitmonding van de Veldhuizerspreng in het Apeldoorns Kanaal

Uitmonding van de Veldhuizerspreng in het Apeldoorns Kanaal

Na de kruising met de spoorlijn ligt de oorspronkelijke sprengkop van de Veldhuizerspreng. Bij de Bosgraaf komt de beek uit in het Apeldoorns Kanaal.