Weer kan ik niet verder; te diep!

Gert Jan Blankena schreef in de Stentor van 21 januari 2014 het volgende leuke artikel over een laarzentocht door en langs de Leuvenumse Beek:

Vorig jaar september deed ik verslag van het inbrengen van dood hout en massa’s zand in de Hierdense beek in het Leuvenumse bos. Ik beloofde u op de hoogte te houden van de gevolgen zo­dra er veel regen zou zijn gevallen. Nou, we kunnen wel zeggen dat dit is gebeurd deze week. Op woensdag was er al 50 milli­meter gevallen in 4 dagen. Hoog tijd dus om naar de beek te gaan. Laarzen en regen­kleding aan! Het parkeerterreintje in Leu­venum is een goed startpunt voor mijn tocht. Vrijwel meteen zie ik een grote wa­tervlakte tussen de bomen opdoemen: de Koekkoek staat blank! Natuurmonumen­ten heeft deze oude vloeiweide vorig jaar weer in ere hersteld. Maar er staat nu wel érg veel water op. Ook het weiland voor de Zandmolen, een oude molenplaats, staat blank. Pas bij de Zandmolen zie ik waar­om. De weg naar de molen staat onder wa­ter. De beek stroomt aan alle kanten over.

 Door de hindernissen in de beek ontstaan grote watervlaktes in het bos. (foto Gert Jan Blankena)

Door de hindernissen in de beek ontstaan grote watervlaktes in het bos. (foto Gert Jan Blankena)

Toch moet ik er door, want ik wil de beek via de oostelijke oever volgen. Schuifelend, voetje voor voetje om geen natte voeten te krijgen, lukt het de stroom over te steken.
Maar nu! Ook het bos staat blank. Daar kom ik niet langs, ik moet er omheen. Dit zal mij vaker overkomen op deze ontdekkingstocht, die me daardoor veel meer tijd zou kosten dan gepland. Bij wat heuveltjes lukt het me om weer bij de beek te komen. Hier is vorig jaar veel dood hout in de beek gebracht, tot volledige bomen aan toe. Heel mooi is nu te zien hoe de kolkende water­massa wordt tegengehouden. Het hoogte­verschil voor en na de bomen is wel 40 centimeter. En er zijn veel van dat soort hindernissen! Een zanddepot, half in de beek gestort met het doel die ondieper te maken, wordt weggevreten door het water.

 De veelal rustig kabbelende Hier¬dense beek is door de vele regen en het dode hout dat bewust in het water is gegooid verandert in een woeste stroom (foto G.J. Blankena)

De veelal rustig kabbelende Hierdense beek is door de vele regen en het dode hout dat bewust in het water is gegooid verandert in een woeste stroom (foto Gert Jan Blankena)

Een eindje verder staat alles weer blank en moet ik het bos in. Het pad dat een eindje verderop in het bos ligt is ook veranderd in een beek, maar stroomt tot mijn verbazing precies de andere kant op! Het krachtig stromende water zet hier veel zand af, met prachtige stroomribbels. Zand dat ongetwijfeld afkomstig is van die zandheuvel een paar honderd meter terug. Ik volg het beekpad dat nu een afslag maakt naar het oosten. Weer kan ik niet verder, het is te diep! Dus omlopen. Langs de ‘oever’ van een ondergelopen dennenbos. Een wonder­lijk gezicht, al die donkere stammen die zich weerspiegelen in het water. Het be­gint te regenen, het zicht neemt wat af.

Door het bos heen schemert licht: een open plek in het bos? Zou dat het zogehe­ten ‘GrooteWater’ zijn, waarover ik las in een oud boek over de Hierdense beek? Nog steeds kan ik niet door het water komen, maar verderop begint een heuvelrij. Even later sta ik voor een immense watervlakte. Het GrooteWater! Deze natuurlijke reten­tie is een uitgestoven laagte in het stuif­zand, dat in contact staat met de beek. Bij hoog water loopt het onder, maar het wa­ter is nu zó hoog dat grote delen van het bos ook blank staan. Aan de noordkant is het GrooteWater afgesloten door een dijk­je: mensenwerk dus. Je komt trouwens meer van die dijkjes tegen die je zonder water nooit zou hebben opgemerkt. Na het GrooteWater kan ik weer langs de beek lo­pen. Zo af en toe stroomt hij over, maar naarmate ik verder loop gebeurt dit steeds minder. In de verte hoor ik de snelweg: ik ben al bijna in Hulshorst. Nog even doorlo­pen, dan kan ik het mooi vergelijken met december 2011. Toen was alles hier over­stroomd. Nu helemaal niet; de beek stroomt rustig in zijn bedding en denkt er niet over om daarbuiten te gaan. Wat dat betreft zijn Waterschap en Natuurmonu­menten zeker in hun bedoelingen ge­slaagd! Het water wordt door takken en zand tegengehouden en zakt weg in de bo­dem van de overstroomde bossen. Keurig!

Of… moet al dat water hier nog komen?

Toch maar eens even gaan kijken over een paar dagen. Inmiddels begint het donker te worden. Ik heb nog ruim 7 kilometer voor de boeg voordat ik weer bij mijn auto ben.

En dat op laarzen! ’s Avonds nog even op Google Earth het GrooteWater opgezocht.

Kijk even op 52019’17’’N/ 5042’35’’O. Het is goed te zien, want… het staat onder water en is bezaaid met boomstammen. Blijkbaar was het op 27 maart 2007 ook erg nat!